Νάχα μια ξέστα φαραώ

Ένα παλιό χωριάτικο Κερκυραίικο τραγουδάκι .

Το τραγούδι "Άγγελε μου" είναι απο τα παλαιά τραγούδια του Βαλανειού το έχουμε ακούσει απο τους προγόνους μας και το τραγουδούν ακόμα οι νεώτεροι .

Η Μαγική Βραδυά η αλλιώς Ο Γκίωνης είναι απο τα πιό γνώστα και ένα απο τα ωραιότερα τραγούδια του Βαλανειού.
Το τραγούδησαν πολλές γενιές πριν το τραγουδήσουν οι νεώτεροι Βαλανίτες.

Οί Κερκυραικές παραδοσιακές στάσεις στον έρωτα

Αφορμή για αυτήν την ανάρτηση μου έδωσε η δήλωση μιας νεαράς Βαλανείτισας ότι τα αγόρια του χωριού είναι δήθεν αλλά "δεν".

Ένα αρσενικό βέβαια μου απάντησε "έλα τώρα μωρέ Σταμάτη που κάθεσε και ακούς τσι ζάμπες".

Καλου κακού πάντως εγώ θα συμβάλω στην τόνωση της ερωτικής μας ζωής παρουσιάζοντας σήμερα τρείς από τις Γνωστότερες παραδοσιακές μας στάσεις.

1. Πόντα ντι λέττο

Πρόκειται για μια δημοφιλή στάση αν και πολλοί έχουν παραπονεθεί ότι είναι κουραστική. Είναι προφανές ότι τους διαφέυγουν αρκετές και σημαντικές λεπτομέρειες.

2. Σόρδολο αμπιτάντε

Εξίσου δημοφιλής στάση που προυποθέτει το ένα απο τα δύο (τουλάχιστον) μέρη να έχει αναστολές ενώ το άλλο να έχει και μια κάποια ρομαντική διάθεση.

3. Σεσάντα νόβε σάλτο αλιμπαρτάρε

Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν γιατί ενώ -όπως καταλαβαίνετε -πρόκειται για το παραδοσιακό 69, συμβαίνει μια καινοτομία. Γίνεται ένα- η και επαναλαμβανώμενα - αλιμπαρταρίσματα χωρίς να χαλάει το "νούμερο".

Ακούγεται εύκολο αλλά χρειάζεται αυτοσυγκέντρωση και απόλυτο συντονισμό.

Δυστυχώς δεν μπορώ να μπώ σε λεπτομέρειες γιατί μας διαβάζουν και μικρά παιδιά. Σε ένα πόνημα, πάντως, που ετοιμάζω με τίτλο "Κερκυραικό κάμα Σούτρα"(εκδόσεις Πήγή), θα αναφερθώ εκτενώς στο θέμα.

Όπως καταλαβαίνετε για κάθε απορία σας στη συγκεκριμένη ανάρτηση απαντώ μόνο μέσω e-mail.

Καλή επιτυχία αδέλφια!

Mήδεια

Η "Μήδεια" του αξέχαστου γελοιογράφου και θεατρικού συγγραφέα Μπόστ ήταν το έργο που ανέβασαν τα παιδιά και η νεολαία του Βαλανειού φέτος τον Αυγουστο.
Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος τα παιδιά του χωριού με την βοήθεια του πολιτιστικού συλλόγου ανέβασαν το εν λόγω έργο.
Τους αξίζουν συγχαρητήρια γιατί όταν όλη η δραστηριότητα πολιτιστικών συλλόγων άλλων χωριών εξαντλήται στο ψήσιμο αρνιών και σουβλακιών , τα παιδιά τολμούν να αναμετρηθούν με δύσκολα πράγματα.

Σονάρω πιτσικάντο

ΣΟΝΑΡΩ ΠΙΤΣΙΚΑΝΤΟ
Πρόκειται για ένα τραγούδι που γράφτηκε στις μέρες μας αλλά με την παλαιά γλώσσα των Κερκυραίων και που(εκτός των άλλων) δείχνει με ένα τρόπο την απόσταση που υπάρχει απο την σημερινή γλώσσα. Πιό κάτω κάνω και τη μετάφραση.



ΣΟΝΑΡΩ ΠΙΤΣΙΚΑΝΤΟ
Μπιτάδα είναι τα δόντια τσι
Μπιτάδα τα μαλιά τσι
Μπιτάδες κι’σαίτες τσι
Οπου πελή η ματιά τσι

Τα πιτορένια φρύδια τσι
Κι’ποντερνή ματιά τσι
Στουπίρουν το τσερβέλο μου
Ζυγώνοντες σιμά τσι


Στο μπότζο τσι αποκατωθιό
Με νόμπιλε μπελκάντο
Και στραντιβάριους βιολί
Σονάρω πιτσικάντο.

Τσι κάνω και χαρίσματα
Τα στέλνω με τον Τάτση
Αν δε την κάμω αβάκα μου
Να μη με λένε Μάτση

(Ρεφρ.)
Κάποιος που έχει λουτρουβιό
Τηνε κοπλιμεντάρει
Και λένε πως ελόου του
Θέλει να τηνε πάρει

Κάλιο να μ’έχει σκλάβο και
Στ’αρθούνια μου τορνέτο
Το λουτρουβιάρη αν παντρευτεί
Θα πιάκω το σκεπέτο

ΑΛΕΚΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΑΣ Βαλανειό Κέρκυρας 2006

Παίζω βιολί χωρίς δοξάρι (με τις άκρες από τα δάκτυλα)

Πυκνά είναι τα δόντια της
πυκνά και τα μαλιά της
πυκνά και τα βέλη
που πετάει η ματιά της

Τα ζωγραφιστά φρύδια της
και η αιχμηρή ματιά της
θολώνουν το μυαλό μου
όταν την πλησιάζω

Στο μπαλκόνι της απο κάτω
με ευγενές τραγούδι
και στραντιβάριους βιολί
παίζω με τις άκρες των δακτύλων

Της κάνω και δώρα
τα στέλνω με τον Τάσσο
και αν δεν την κάνω φιλενάδα μου
να μην με λένε Σταμάτη

Κάποιος που έχει ελαιοτριβείο
της κάνει κοπλιμέντα
και λένε πως αυτός
θέλει να την πάρει

Καλύτερα να με έχει σκλάβο
με χαλκά στα ρουθούνια
τον Ελαιοτριβέα αν παντρευτεί
θα πάρω το ντουφέκι.

Ρικίνι

Αυτή είναι μια δορυφορική φωτογραφία απο το Ρικίνι.
Το Ρικίνι είναι μια διαστάυρωση-οικισμός κοντά στο Βαλανειό. Απο τα αρχαιολογικά ευρήματα φαίνεται ότι ήταν πέρασμα από την Αρχαιότητα.

Αυτό είναι το Ερείπιο του Ρωμαικού Εργαστηρίου κεραμικής που εγκαταλείφθηκε χωρίς περίφραξη χωρίς στέγαστρο και - ευτυχώς - χωρίς πινακίδα , μπάς και γλυτώσουμε το ρεζιλίκι τουλάχιστον. Και μην το βλέπετε έτσι τώρα! Το χειμώνα γίνεται λούμπα.

Και αυτό είναι το Πέτρινο Ενετικό γεφύρι στο Ρικίνι εγκαταλελειμένο στη μοίρα του.

Το Χελιδόνι μου

Αυτός που βλέπετε είναι ο συγκάτοικος μου. Ερχεται κάθε χρόνο και φτιάχνει φωλιά ακριβώς πάνω απο το κεφάλι μου. Με χέζει ακατάπαυστα και τον ανέχομαι γιατί μου έχει μπεί η ιδέα ότι μάλλον το αξίζω.

Τελευταία μου έχει μπεί, επίσης, η ιδέα οτι κάθε χρόνο έρχετε και με άλλη γκόμενα. Κοντεύω να σκάσω απο τη ζήλεια

Δεν είμαι σίγουρος αλλά η περσινή μου φαινότανε πιό χοντρή. Η άδυνάτισε η είναι καμιά πιτσιρίκα εξ' Αιγύπτου.

Όπως και νάχει το πράγμα, ώς οικογενειάρχης είναι άψογος. Πάει κιέρχεται όλη μέρα και αυτός και αυτή προκειμένου να ταίσουνε τρία κεφάλια παιδιά.

Κάποια στιγμή τους έπεσε ένα και έγινε πανδαιμόνιο . Το ζεύγος ωριόταν και ευτυχώς που είμουν εκεί και άρχισα να πετάω στους γάτους ότι είχα, ενα βιβλίο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες , ένα δίσκο σερβιρίσματος , το κινητό μου και ένα πήλινο τασακι.

Τελικά τα κατάφερα και ο πιτσιρικάς εγκατασταθηκε στη φωλιά του σώος.

Έλπιζα ότι το ζευγος θα εκτιμούσε την αυταπάρνηση μου για την σωτηρία του υιού τους αλλά αντ'αυτού συνέχιζε να με χέζει ακατάπαυστα.

Αλήθεια, ξέρει κανείς, τα χελιδόνια αδυνατίζουν?

Ο ΠαπαΣταμάτης

Ο Παπασταμάτης. ο παπάς του Βαλανειού είναι,ας πούμε, ένας παπάς που δεν ταιριάζει στο στερεότυπο που γνωρίσαμε οι παλαιότεροι.

Ο παπάς άλλων εποχών ήταν αυστηρός, βλοσυρός, συνδεδεμένος με την εξουσία και μέρος αυτής.

Ο παπασταμάτης είναι πάντα χαμογελαστός, παίζει με τα μικρά παιδιά στην πλατεία, τραγουδάει στους δρόμους , είναι και φανατικός οπαδός του Ολυμπιακού και της εθνικής Ελλάδος. Μπαινοβγαίνει στα σπίτια και κουβεντιάζει με όλους , ενδιαφέρεται για όλους.

Οι νεότεροι τον αντιμετωπίζουν απολύτως φυσιολογικά και τον συμπαθούν.

Το πρόβλημα υπάρχει μ ε τους γεροντότερους που έχουν συνηθίσει αλλιώς .

'Οπως και ναχει έγω τον προτιμώ έτσι, παρόλο που δεν μου πέφτει λόγος ένεκα του ότι είμαι άθεος. Πάντως απ' όσο γνωρίζω ετούτος φαίνεται να είναι πιό κοντά στο χριστιανισμό.

Να φαντασθεί κανείς ότι πηγαίνω ενίοτε και στην εκκλησία επειδή έχει εξαιρετική φωνή , είναι τονισμένος και όταν τον συνοδεύει και το κόρο η λειτουργία ειναι κάτι μοναδικό.

Αν βρεθήτε στο Βαλανειό, πηγαίνετε να ακούσετε τον Παπασταμάτη στην Εκκλησιά και δέν θα χάσετε.

Ο Αλέκος Χαρτοφύλακας

Αυτός ο άνθρωπος μοιάζει για μαέστρος χορωδίας?

Και όμως ο Αλέκος του Τσίγκε η ο Αλέκος Χαρτοφύλακας είναι ο δάσκαλος στο Κόρο Βαλανειού.

Γυρνάει όλο το καλοκαίρι ξυπόλητος για να έχει "επαφή με τη Γή". Τρώει τολάχιστον έξι αυγά την ημέρα. Πίνει πεντε-έξη καφέδες . Στάνταρ κοτόπουλο κάθε Κυριακή. Φοράει ότι βρεί μπροστά του. Του αρέσει να τραγουδάει τις νύχτες έξω απο το χωριό και όταν του είπαν να πάει με τη χορωδία στη Θεσσαλονίκη για να κάνει "φωνητικά" σε μιά συναυλία του Νταλάρα είπε ότι δεν μπορεί γιατί τονε "χαλάει" το λεωφορείο.

-"Μα πώς θα σας ακούσει ο Νταλάρας ?"Τον ρώτησαν.

- "Άκου να σου πώ" του λέει " εμένα δε μ'αρέσει ο Νταλάρας άλλα άμα θέλει να μας ακούσει ας έρθει εδώ" .

Αν δεν ήταν ο Αλέκος -χωρίς υπερβολή-θα είχε χαθεί ενα μεγάλο μέρος της μουσικής μας παράδοσης. Άσε που δεν θάχα μάθει να τραγουδάω και εγώ.

Η Ταβέρνα του Αλέκου του Ντίτση

Ο Αλέκος του Ντίτση Διευθήνη την καλύτερη ταβέρνα του Γαλαξία (τουλάχιστον).

Μίλαμε για απίστευτα φαγητά (μαγειρεύη η μάνα του και καμία φορά και ο πατέρας μου ως προφεσόρος).

Όποιος πάει κατα το Βαλανειό να δοκιμάσει μαγειρευτά και ψητά στου Αλέκου. Είναι φτηνός, καθαρός και μαγειρεύη ορίτζιναλ παραδοσιακές συνταγές.

Κάποιο χειμώνα η χορωδία έλεγε τα κάλαντα έξω απο την ταβέρνα και στον τοίχο ήταν κολλημένο ένα χαρτί του Αλέκου που έλεγε "ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΤΣΑ" όταν λοιπόν η χορωδία έφτασε στο "έτη πολλά" μερικοί τραγούδαγαν "πέμπτη πατσά".

Και βάζει και καλά τραγούδια , και τραπεζάκια έξω, και σερβίρει και όποιος μπορεί.

Τα παιδιά μας

Τά παιδιά του χωριού μας,σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές, είναι τα πιό ήσυχα παιδια του κόσμου.

Το χειμώνα πηγαίνουν στο σχολείο του Αγρού και το καλοκαίρι είναι όλη μέρα στο δρόμο, στίς παραλίες και το βράδυ μέχρι αργά παίζουν στο χωριό. Και όταν λέμε "μέχρι αργά" ενοούμε μέχρι τις δύο και πολλές φορές (τα σαββατόβραδα) και πολύ αργότερα.

Ένα τέτοιο Σαββατοβραδο που καθόντουσαν στα σκαλιά του Αγιακώβου είδα ένα που είχε αποκοιμηθή, και κανείς δεν ανησυχούσε, και γιατί άλλωστε.

Κάθε καλοκαίρι έχουμε διαμαρτυρίες (απο επισκέπτες κυρίως) γιατί -λένε- τους ενοχλούν τα παιδιά.

Βέβαια εκτός απο τα παιδιά τους ενοχλούν οι μύγες,τα κουνούπια, οι ζάμπες,τα χελιδόνια, ο γάιδαρος της κουμπάρας μου της Κατίνας , ο ταβερνιάρης ακόμα και τα παιδιά της χορωδίας που τραγουδάνε στα σκαλιά του Αγιακόβου.

Τί να κάνουμε δεν γίνεται να τα αλλάξουμε όλα . Οποιανού του αρέσει η ησυχία ας κάτσει στην πλατεία Κολιάτσου.

Βαλανειό για πάντα

Βαλανειό Video

Va, pensiero, sull'ali dorate;
Va, ti posa sui clivi, sui colli,
Ove olezzano tepide e molli
L'aure dolci del suolo natal!

Del Giordano le rive saluta,
Di Sionne le torri atterrate...
Oh mia patria si bella e perduta!
O membranza sì cara e fatal!

Arpa d'or dei fatidici vati,
Perché muta dal salice pendi?
Le memorie nel petto raccendi,
Ci favella del tempo che fu!

O simile di Solima ai fati
Traggi un suono di crudo lamento,
O t'ispiri il Signore un concento
Che ne infonda al patire virtù!

-------------------------------------------------

Τράβα μυαλό μου πάνω στα χρυσωμένα φτερά
Πέτα πάνω απ τις πλαγιές και τους λόφους
Εκεί που η γλυκιά , απαλή αύρα
χαϊδεύει την πατρική μας γή.

Χαιρέτα τις όχθες του Ιορδάνη,
Τους γκρεμισμένους πύργους της Σιών…
Ω πατρίδα όμορφη και χαμένη,
Ω μνήμη αγαπημένη και πικρή.

Λύρα χρυσή των προφητών,
Γιατί σιωπηλή κρέμεσαι στο δέντρο;
Φέρε τις μνήμες τις παλιές
να ζεστάνουν τις καρδιές και τα στήθη.

Θύμισε μας της Ιερουσαλήμ τα πάθη
Παίξε μαζί μας θρήνο πικρό.
Ή, μέσα από του Θεού τη βούληση,
Δώσε μας δύναμη να υπομείνουμε τα δεινά.

Ηλιοβασίλεμα στο Βαλανειό

Φωτογραφία του βαλανειού από το δρόμο των χωροεπισκόπων . Απέναντι διακρίννται τα βουνά της Αλβανίας βόρεια των Αγίων Σαράντα.

Armolino

A R M O L I N O
Ένα τραγούδι που ταξιδεύει για αιώνες πάνω σε μια σανίδα



Κανείς δεν ξέρει πότε πρωτοτραγουδήθηκε και ποιος είναι ο συνθέτης .
Από τη γλώσσα και το περιεχόμενο καταλαβαίνουμε ότι είναι ναυτικό Ενετικό τραγούδι και πρέπει να γράφτηκε ανάμεσα στο 1204 μ.Χ και στο 1795 μ.Χ .
Το πιθανότερο είναι να ήρθε στην Κέρκυρα κατά την Δεύτερη Ενετική περίοδο δηλαδή από το 1386 μ.Χ έως το 1797μ.Χ .
Εκείνη την εποχή Η «Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας» ήταν μια μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη της μεσογείου και είχε τον έλεγχο του εμπορίου στο μεγαλύτερο μέρος της Περιοχής . Η μεταφορά των εμπορευμάτων γινόταν από Αρμάδες πλοίων που διέθεταν δικό τους οπλισμό ενίοτε δε συνοδευόταν από πολεμικά πλοία .
Ο φόβος των πειρατών , των Γενοβέζων ανταγωνιστών , των Οθωμανών που επιζητούσαν τον έλεγχο της ανατολικής μεσογείου και των κινδύνων της θάλασσας, με τα μέσα της εποχής, καθιστούσαν αδιανόητο το ταξίδι για ένα πλοίο μόνο του.
Σε αυτές τις συνθήκες , που μεγάλος αριθμός ναυτικών επάνδρωνε τα εμπορικά πλοία της εποχής, διαμορφώθηκε μια ναυτική κουλτούρα στοιχεία της οποίας διασώζονται μέχρι σήμερα.
Είναι ευτύχημα που ένα τέτοιο τραγούδι σώζεται μέχρι σήμερα στο Βαλανείο , ένα μικρό χωριό της Βόρειας Κέρκυρας , με μακραίωνη όμως μουσική παράδοση.
Το πιθανότερο είναι , το Αρμολίνο, να τραγουδήθηκε για πρώτη φορά εκείνη την εποχή όπου στην Κέρκυρα , με την παρότρυνση των Ενετών , ιδρύονται οι πρώτοι γεωργικοί οικισμοί και αναπτύσσεται η ελαιοκαλιέργεια .
Απόστρατοι ενετοί φρουροί των συνόρων και ναυτικοί , πειρατές , κρητικοί πρόσφυγες και Ηπειρώτες φυγάδες , συγκροτούν τις πρώτες κοινότητες της Βόρειας Κέρκυρας . Από τότε μέχρι τις μέρες μας το Αρμολίνο ταξιδεύει από στόμα σε στόμα.
Χρειάστηκε το μεράκι και η επίμονη του Μουσικού Ομίλου Βαλανειού «Το Κόρο» και του δασκάλου του Αλέκου Σ. Χαρτοφύλακα Για να μπορέσει το Αρμολίνο να συνεχίσει το απίστευτο ταξίδι του.
Το ταξίδι ενός τραγουδιού που γράφτηκε και τραγουδήθηκε από τους ναύτες των Ενετικών πλοίων, και αφού εγκατέλειψε την θάλασσα και τα βάσανα της, πάνω σε μια σανίδα βγήκε στη στεριά και συνέχισε να ταξιδεύει από στόμα σε στόμα . Στα χωράφια του καλοκαιριού και στα αποπνικτικά καφενεία του χειμώνα . Σε προαύλια εκκλησιών και σε βραδινούς περιπάτους. Σε καντάδες ερωτευμένων και σε συναυλίες χορωδιών. Από χωρικούς που μπορούν να καταλάβουν τι αξίζει χωρίς την «βοήθεια» μεσαζόντων πλασιέ της «πρέπουσας» μουσικής.
Που να το φανταστή ο συνθέτης ότι το Αρμολίνο θα το τραγουδούσαν το 2005 μ.Χ σε μια εποχή που το πιο ανθεκτικό τραγούδι αντέχει έξι μήνες και που τα μουσικά γούστα ορίζονται από την λεγόμενη «Μουσική βιομηχανία» .
Σε μια εποχή που είναι της μόδας «τραγούδια για το τίποτα γραμμένα».

Το τραγούδι περιγράφει την άθλια ζωή των ναυτικών των ιστιοφόρων εμπορικών πλοίων του 18ου αιώνα όπου ταξιδεύουν «έρημοι , μόνοι, και ποτέ χαρούμενοι». Έτσι αποφασίζουν να βάλουν τέλος στα βάσανα τους . Βυθίζουν τα πλοία στα σκοτεινά βάθη και ως ξένοι βγαίνουν στη στεριά πάνω σε σανίδες.

Το Αρμολίνο γράφτηκε στην Ενετική Διάλεκτο της Ιταλικής γλώσσας, σ’ αυτό βρίσκουμε και λέξεις από την γλώσσα των ναυτικών εκείνης της εποχής καθώς και λέξεις που παραφράσθηκαν στο διάβα των αιώνων .
Παρ’ όλα αυτά έγινε δυνατόν να μεταφραστεί με αρκετά μεγάλη ακρίβεια. Λέξεις όπως Mirmillo – Mirmillione = Μονομάχος (της αρχαίας Ρώμης),έχει αντικατασταθεί ,στην νέα ιταλική γλώσσα αλλά και στην Ενετική, από τη λέξη Gladiatore, η ακόμα η λέξη Αrmo- Armolino = Πλήρωμα ιστιοφόρου πλοίου η κωπηλάτες , σήμερα χρησιμοποιείτε μόνο στην αγωνιστική ιστιοπλοία . Επίσης η έκφραση Varare se fonto ca scuritan που σημαίνει « καθελκύω-βυθίζω στα σκοτεινά νερά» Δεν χρησιμοποιείτε σήμερα με αυτή την σύνταξη.

Armolino

Armolino sordito cinque cento sareto
Mirmillo si appo te
Ame tanti si l'amore
Armolino tersi mai,privi,soli,alegri mai
Purre che bricconico tanto si si
Agente primento seconto giorda
Varare se fonto ca scuritan
piano pianissimo andiamo via
eri per porre torno e ritornare
o me aiuti me a me ta via
san uno foreste se tavolare.