Βαλανειό Κέρκυρας

ΤΣΙΓΑΡΕΛΙ

2012-01-28T09:55:00.000-08:00

Πρόκειται για ένα δημοφιλές τοπικό Κερκυραϊκό φαγητό.

Θα μου πείτε «εδώ ο κόσμος χάνεται»

Θα σας απαντήσω «γι αυτό ακριβώς το γράφω.»

Το Τσιγαρέλι το έμαθα από τον πατέρα μου και στην μνήμη του αναμεταδίδω όσα έμαθα.

Γίνεται στην αυθεντική του μορφή από αγριολάχανα διαφόρων ειδών.

Στην Κέρκυρα έχουμε μετρήσει (μαζί με τον πατέρα μου ) πάνω από εκατό είδη.

Τα ονόματα τους δεν είναι ίδια στις άλλες περιοχές της χώρας και για αυτό θα είναι δύσκολο να αναγνωρισθούν από όλους σας. (Κάτι ήξεραν οι Ρωμαίοι που είχαν διεθνείς ονομασίες).

Πρώτα , λοιπόν, παίρνεις μια σακούλα και ένα μαχαίρι και βγαίνεις στα βουνά και στους λόγγους και μαζεύεις τα άγρια χόρτα. Μην μου πεις ότι είσαι Αθηναίος και δεν γίνεται να πάρεις τα βουνά γιατί ο πατέρας μου όταν δούλευε στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά ερχόταν το μεσημέρι με δύο σακούλες αγριολάχανα από τα Ναυπηγεία.

Το όφελος είναι πολλαπλό.

Για να τα μαζέψεις κάνεις χιλιόμετρα δρόμο και εκατοντάδες επικύψεις. Απαλλάσσεσαι άραγε από αυτήν την μαλακία του να βαδίζεις στο πουθενά πάνω σε μια ταινία , να σε βλέπουν από την τζαμαρία, να γελάνε οι περαστικοί με τα χάλια σου και να πληρώνεις και από πάνω.

Τα αγριολάχανα είναι δωρεάν . Δεν τα πληρώνεις και υπάρχουν, τα περισσότερα, όλες τις εποχές.

Τα περισσότερα έχουν μια τουλάχιστον ευεργετική επίδραση στον οργανισμό.

Παίρνεις λοιπόν πράσες μικρές, κρεμμυδάκια φρέσκα, σκόρδα φρέσκα, άνηθο και μαϊντανό και τα τσιγαρίζεις με λάδι στην κατσαρόλα σου.

Βράζεις χώρια τα αγριολάχανα (σατζίκια, μάλαθρα, ζεγκούνους (μικρούς και τρυφερούς) φρέσκια ρίγανη, κορφές από κουκιά, φύλλα πράσινα παπαρούνας - όχι του λουλουδιού κλπ).

Στραγγίζεις τα χόρτα και κάνεις την μπεβάντα σου για το τραπέζι .

(Μπεβάντα= Bevanda στην Ενετική διάλεκτο = ποτό, δηλαδή ζουμί χόρτων με κρασί ανακατεμένο.

Όταν τσιγαριστούν τα μυρωδικά ρίχνεις τομάτα , καυτερή πιπεριά κόκκινη και αλάτι.

Αμέσως μετά ρίχνεις τα βρασμένα αγριολάχανα από την άλλη κατσαρόλα και τα αφήνεις να πάρουνε ένα μπούγιο καλό (μέχρι να στραγγίσουν και να μείνουν με πολύ λίγο ζουμί και με την σάλτσα τους.

Αν δεν έχεις αγριολάχανα μπορείς να κάνεις το ίδιο ακριβώς αλλά με Σεσκλα(Σεσκουλα) και Σπανάκι.

Δεν είναι το ίδιο αλλά «Από ολότελα καλό και το Αλλαμπρατσάντε (αγκαζέ)».

(Μου αρέσει που κάνω και μεταφράσεις στις άλλες γλώσσες.)

Το Τσιγαρέλι είναι φαγητό είναι συμπλήρωμα είναι και μεζές . Είναι νοστιμότατο και –εάν διαλέξεις τα σωστά χόρτα για την κάθε περίπτωση – έχει ευεργετικές επιδράσεις στον οργανισμό.

Πάντα προσέχουμε το μέτρο.

Τίποτα δεν είναι τελείως αθώο.

Ο πατέρας μάλιστα (που συχνά έχανε την αίσθηση του μέτρου) κάποια φορά που του είπα ότι δεν κοιμάμαι καλά, μου έφτιαξε τσιγαρέλι και έβαλε μέσα μισή σακούλα φύλλα παπαρούνας με αποτέλεσμα να πέσω για ύπνο σαν τον Ριπ Βαν Ουίνκλ και να ξυπνήσω μετά από ένα εικοσιτετράωρο.

Τριάντα βήματα

2012-01-24T08:42:00.000-08:00

Η Μαρίνα (του Τόνι) ήταν η άσπονδη φίλη τσι Νόνας μου τσι Βανθίας.

«Νόνα» λέμε την Γιαγιά και «Βανθία» την Ευανθία.

Οι δύο γειτόνισσες ήταν μονίμως μαλωμένες . Μάλλον έφταιγε ότι και οι δύο ήταν ισχυρές προσωπικότητες.

Η Γιαγιά μου ήξερε να γράφει και να διαβάζει όταν ελάχιστοι στο χωριό ήξεραν γράμματα.

Ήταν ψηλή , όμορφη , έξυπνη , ξανθιά και δυναμική.

Η Μαρίνα ήταν εξίσου δυναμική γυναίκα με κεντρικό ρόλο στα πράγματα του χωριού και με εξασφαλισμένο τον σεβασμό αρσενικών και θηλυκών.

Θυμάμαι ότι η γιαγιά μου η Βανθία είχε διασκευάσει ένα γνωστό μεταπολεμικό τραγουδάκι για να πειράζει την Μαρίνα στο Φόρο.

Έκτοτε όταν ακούω αυτό το τραγούδι μου έρχονται στο μυαλό οι φοβερές αυτές γυναίκες.

Το τραγουδάκι ήταν Αρέκιο (Οrecchio =αυτί, δηλαδή προχειροφτιαγμένο – «με το αυτί» ) και έλεγε, στον μοναδικό στοίχο που θυμάμαι :

«Μαρίνα Μαρίνα Μαρίνα

Το πόδι σου είναι ζαβό

Κάτσε στο ένα πόδι

Να μπει το καλαπόδι

Μαρίνα Μαρινάκι γιατί σε αγαπώ»

Κοιμόνταν σε όλη τους την ζωή τριάντα βήματα η μια από την άλλη.

Τώρα μίκρυνε η απόσταση, κοιμούνται στους τριάντα πόντους.

Ελπίζω να σταμάτησαν οι τσακωμοί.

Λάμνε Νινέτα! Είμαστε στη μέση της θάλασσας.

2012-01-07T11:31:00.000-08:00

Πρόκειται για ένα πολύ παλιό παραδοσιακό ψαράδικο τραγούδι της Ίστρια .

Πρέπει να πρωτοτραγουδήθηκε το 1908.

Ο Τραγουδοποιός είναι άγνωστος.

Μιλάει για το ψάρεμα της σαρδέλας .

Ο τίτλος του Voga Ninetta (Λάμνε Νινέτα).

Το βιντεάκι είναι δικής μου κατασκευή και το δημοσίευσα καταρχήν στον Τροβατόρε και στην σελίδα μου στο Face Book.

http://www.iltrovator.blogspot.com/2012/01/blog-post_07.html

Το Κόρο της Επίσκεψης στην Σπιανάδα μας τραγουδάει τα κάλαντα παραμονή της πρωτοχρονιάς του 2012

2012-01-02T00:17:00.000-08:00

ευχαριστούμε και ...

Μπράβο σε όλους!!!

2011-12-19T06:43:00.001-08:00

Ο Κύριος Γεράσιμος Δημουλάς και ο Μέγας Κάμπος.

2011-12-11T07:35:00.000-08:00

Ο «Μέγας Κάμπος» είναι μια τοποθεσία στην κορυφή ενός λόφου πάνω από το χωριό μου.

Δεν έχει καμιά σχέση με αυτό που πάει στο μυαλό του καθενός. Δεν πρόκειται για ένα λιβάδι. Πρόκειται για την κορφή ενός λόφου από όπου μπορεί κανείς να δει τόσο προς τις παραλίες της Βόρειας Κέρκυρας και την Αδριατική , όσο και προς την Ενδοχώρα νοτίως.

Ακριβώς απέναντι - προς την νότια πλευρά - ο επόμενος λόφος ονομάζεται «Τσι μούλας το πήδημα». Πρόκειται για έναν γκρεμό από όπου έπεσε μια πριγκίπισσα (κόρη του Βασιλιά της περιοχής) προκειμένου να μην την πιάσουν οι εχθροί που είχαν εισβάλει στο Βασίλειο. Πρώτα έδεσε τα μάτια του μουλαριού της . Μετά έδεσε και τα δικά της και χάθηκε στην άβυσσο .

Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς και πότε συνέβη στην περιοχή αυτή. Υποθέτουμε ότι αν υπήρξε κάποιο γεγονός ιστορικό επί του οποίου διαμορφώθηκε ο μύθος τότε θα πρέπει να έχουν συμβεί τα εξής:

Κατά την διάρκεια της βυζαντινής κυριαρχίας στην Κέρκυρα και μάλιστα στα βόρεια – βορειοδυτικά άκρα του νησιού υπήρχε ένα δίκτυο φρουρίων , στρατοπέδων και παρατηρητηρίων προκειμένου να προστατευθεί το νησί από εισβολές . Αν υπήρξε (που είναι πολύ πιθανόν) στον Μέγα Κάμπο (Campo) ένα παρατηρητήριο η ακόμα και ένας ποιο οργανωμένος καταυλισμός ακριτών τότε τα πράγματα είναι εξηγήσιμα.

Αυτά σκεφτόμουν σήμερα το πρωί κάνοντας τον περίπατο μου στην περιοχή.

Έβρεχε σιγά και το τοπίο μέχρι επάνω στο Σωκράκι ήταν θαμπό σαν το παραμύθι της περιοχής μας. Οι Αγριοκαστανιές και οι αιωνόβιες βαλανιδιές σίγουρα θα γνωρίζουν τα πάντα.

Μου ήρθε στο μυαλό ο Κύριος Γεράσιμος Δημουλάς .

Θα μου πείτε «τι σχέση έχει ο Γεράσιμος Δημουλάς με όλα αυτά?»

-Έλα ντε!

Ο Γεράσιμος Δημουλάς , λοιπόν, είναι υπάλληλος του Δημαρχείου της Κέρκυρας . Ηλικίας μάλλον λίγο πριν από τα Σαράντα. Πάντως όχι κάτω από τα τριανταπέντε , όχι πάνω από τα σαράντα.

Δεν μιλάει πολύ . Είναι ένας αθόρυβος παρατηρητής ακόμα και όταν ο θόρυβος περισσεύει.

Μπροστά του έχουν ρητορεύσει όλοι οι συνομήλικοι του φανφαρόνοι του νησιού ξεστομίζοντας απίστευτες βλακείες.

Ακούει χαμογελώντας.

Μια μέρα πριν από δύο χρόνια με κάλεσε να μου δείξει «κάτι».

Ήρθε στο «καφέ Ευρώπη» με μια αγκαλιά χειρόγραφα και τα απίθωσε πάνω στο τραπέζι.

«Πως σου φαίνετε?» μου λέει.

Ξεφυλλίζω τον σωρό και τα χάνω!. Επρόκειτο για μια επιστημονική εργασία σχετικά με τα τοπωνύμια της Κέρκυρας. Μιλάμε για εκατοντάδες και εκατοντάδες τοπωνύμια.

Άγνωστοι οικισμοί , ασήμαντα σταυροδρόμια, χαμένες στο χρόνο αγροτικές περιοχές , μικρά λιμάνια και άγνωστες κορυφογραμμές . Όλα συνοδευόμενα με ένα κείμενο που στήριζε την άποψη για την προέλευση του τοπωνυμίου.

Ο Μάκης δούλευε πάνω από δέκα χρόνια αυτήν την μελέτη. Χωρίς να έχει κάποιο οικονομικό όφελος. Χωρίς να υπάρχει καμιά πιθανότητα να του αναγνωρίσουν το παραμικρό.

Ξέρετε ,το νησί μας είναι αρκετά μεγάλο . Για να το διασχίσεις μόνον θέλεις δύο ώρες. Έχει εκατοντάδες χωριά και τοπωνύμια που συνδέονται με μεγάλα η μικρά ιστορικά γεγονότα μιας ιστορίας εξαιρετικά περίπλοκης.

Με αυτό αναμετρήθηκε ο Μάκης και προφανώς τα κατάφερε.

Κάπως έτσι μεγαλώνει ο κόσμος μας.

Ευχαριστούμε αδελφέ!

ΟΙ ΣΚΥΛΟΙ

2011-10-16T09:37:00.000-07:00

Τον τελευταίο καιρό, εδώ στην Αθήνα, κάθομαι και παρακολουθώ σκηνές απείρου κάλους , με κάποιες κυρίες και τους σκύλους τους. Κάποιοι τους έχουν πεί από την τηλεόραση, πως πρέπει να τους βγάζουν μία φορά το πρωί, και μία φορά το βράδυ, έξω στα πεζοδρόμια για να χέσουνε!

Μερικές ξανθές στα πρωϊνάδικα, προχώρησαν και παραπέρα, και τους κάνανε και αναπαράσταση: πώς θα κρατάνε το λουρί με το δεξί τους χέρι, χαριτωμένα, πού θα βάζουνε ένα φτυαράκι μαζί με ένα σκουπάκι, και ένα πακέτο χαρτομάντιλα. Πώς θα περπατάνε με χάρη, τι ρούχα θα φοράνε, πως θα περιμένουν- με χάρη- τον σκύλο να χέσει, και πως θα τα μαζεύουνε μετά, ώστε να μη τουρλώνουνε τον κώλο τους όπως σκύβουνε, και χαλάνε όλη τη σκηνή.

Βέβαια η χώρα πάει για φούντο. Χρωστάει της Μιχαλούς. Αλλά γι’ αυτό δε φταίνε οι ταλαίπωροι οι σκύλοι. Φταίνε… άλλα ζώα!

Προχθές συνάντησα έναν πιτσιρικά, πρωί- πρωί, που τον είχανε στείλει να κάνει τη παραπάνω δουλειά, αλλά επειδή αυτός δεν σκάμπαζε από φτυαράκια και χάρες, και τα τοιαύτα, μάλλον βαριότανε κιόλας, κλότσαγε το σκύλο, τον έβριζε, και όταν επιτέλους, ο σκύλος, βρήκε το μέρος για να κάνει τη δουλειά του…πέρναγα εγώ.

Ο πιτσιρικάς ταράχτηκε, με κοίταξε, θυμήθηκε που δεν είχε όλα αυτά τα σύνεργα μαζί του, και, όπως ο κακομοίρης ο σκύλος προσπαθούσε να ανακουφιστεί, του τραβάει το λουρί, να τον διακόψει να φύγουνε, να πάνε πιο κάτω, και να συνεχίσει εκεί!

Ο σκύλος κοίταζε αποσβολωμένος, μία έμένα μία τον πιτσιρικά, γιατί μάλλον έχει πλήρη άγνοια για όλα τα παραπάνω.

Θυμήθηκα τους σκύλους στο Βαλανειό, τη δεκαετία του εξήντα! Θυμήθηκα και τους ανθρώπους που είχανε αυτούς τους σκύλους. Θυμήθηκα τι τρώγανε αυτοί οι σκύλοι, και αυτοί οι άνθρωποι. Πώς κάνανε την «ανάγκη τους» αυτοί οι σκύλοι και αυτοί οι άνθρωποι. Για πιο λόγο είχαν τους σκύλους. Τι έκανε ο χωροφύλακας με αυτούς τους σκύλους… και τι κάνανε μεταξύ τους, σκύλοι, άνθρωποι… και χωροφύλακας!

Το Βαλανειό είναι ένα μικρό χωριό, όπως ξέρουμε όλοι. Έχει πολλά προτερήματα, έχει και ελαττώματα, όπως όλα τα χωριά. Έχει και αρκετούς Αριστερούς, έχει και μερικούς Δεξιούς…

Ο χωροφύλακας, σχεδόν, δε χρειάζεται καθόλου. Τα βγάζουνε οι άνθρωποι πέρα μόνοι τους, χωρίς τη συνδρομή του!

Έλα μου όμως, που- τότε, τη δεκαετία του εξήντα λέμε- το Βαλανειό, είχε περισσότερους ανθρώπους και σκύλους Αριστερούς, και λιγότερους, ανθρώπους και σκύλους Δεξιούς;

Όποιος ήθελε να μάθει τι κόμμα είναι ο τάδε σκύλος, δεν είχε παρά να κάνει μία βόλτα στο χωριό: όλοι οι Δεξιοί σκύλοι, γυρίζανε μολάδοι, πηγαίνανε ό,που θέλανε. Χωρίς μουσαριόλες (φίμωτρα) και άλλα συμπράκαλα, περιμένανε έξω από τα καφενεία μήπως- πράγμα σπάνιο- κάτι τους πετάξουνε να φάνε!

Καμιά φορά, έβλεπες και κανέναν Αριστερό σκύλο μαζί τους, αλλά αυτός έσερνε και ένα κομμάτι σκοινί!- δύο- τρία μέτρα- σημάδι ότι είχε κόψει το σκοινί και την είχε κοπανίσει, από ‘κει που τον είχανε δεμένο!

Μια φορά, έτρεχε, μαζί με τους Αριστερούς σκύλους, και ο Ταρζάν. Ο σκύλος της Καλόγριας της Σεβαστής, από το μοναστήρι στα Νερούλια, σέρνοντας κι αυτός ένα κομμάτι σκοινί, έξι μέτρα. Απλά αυτός… είχε «κόψει!»

Έτσι λοιπόν, κι ο χωροφύλακας- που είχε εντολή να φαρμακώνει τους «αδέσποτους» σκύλους με φόλα- δεν χρειαζότανε να κάνει ανακρίσεις και τέτοια, για να καταλάβει ποιος σκύλος είναι Αριστερός, και να του τη ρίξει!

Μερικοί σκύλοι, δεν ήτανε ούτε Δεξιοί, ούτε Αριστεροί. Ήτανε κάπου στη μέση. Αυτό φαινότανε τόσο καθαρά, μα τόσο καθαρά, που δε χρειαζότανε να μεγαλώσω για να το καταλάβω…

Ο ΚΕΜΑΛ

Ένας, ή μάλλον μια γενιά, από δαύτους, ήτανε ο κύριος Κεμάλ! του Τάκη του Σμπίρη!

Εξυπνότερη και πονηρότερη ύπαρξη, δεν έχω συναντήσει στη ζωή μου μέχρι σήμερα, ούτε και πρόκειται να συναντήσω, σε άνθρωπο ή σε σκύλο!

Αυτός κατ’ αρχήν, γύριζε με Δεξιούς, με Αριστερούς, με Αναρχικούς, με ό,τι μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου. Χωρίς να σέρνει σκοινιά, χωρίς μουσαριόλες, χωρίς να φοβάται ακόμα και το χωροφύλακα. Απλά, είχε καταλάβει, πως ο χωροφύλακας δεν είναι καλό πράμα, έστω και να τον τάιζε! Οπότε, όταν ο χωροφύλακας, του έριχνε τη φόλα, απλά δεν την έτρωγε. Όχι πως δεν πείναγε. Πάντα πείναγε. Όλοι πεινάγαμε…αλλά δεν τρώγαμε τις φόλες! Έτσι έκανε και ο κύριος Κεμάλ, ο μακαρίτης!

Είχε βρει κάποιο τρόπο, ώστε να μην τον αντιπαθεί κανένας. Αυτό το έκανε συνειδητά και προγραμματισμένα. Σε σκλάβωνε, είτε ήσουνα ζωόφιλος, είτε όχι. Έκανε κάτι τη τελευταία στιγμή, και έσωζε τη κατάσταση! Τη στιγμή που ετοίμαζες το ξύλο ή τη πέτρα για να του ρίξεις, έμενε το χέρι σου μετέωρο, και καθόσουν και τον χάζευες!

Τη ζωή του όλη την είχε βάλει σε ένα πρόγραμμα, ώστε να εξασφαλίζει τον επιούσιο, γιατί αν περίμενε από το αφεντικό του να του ικανοποιήσει αυτή την ανάγκη, ζήτω που καήκαμε!

Είχε, με την ευστροφία του, εξασφαλίσει όχι μόνο το φαΐ του, αλλά και το παιγνίδι του, που όπως ξέρουμε, είναι μέσα στη φύση των σκύλων.

Ακούστε πρόγραμμα παιδιά να τρελαθείτε:

Είχε φροντίσει να μάθει ακριβώς, τις ώρες που κάθε ομάδα ανθρώπων, σταματάει να εργάζεται, και κάθετε να φάει. Ήξερε επακριβώς την ώρα, χωρίς, βέβαια, να φοράει ρολόι!

Το πρωί- πρωί, πέρναγε από το σχολείο, για να παίξει και να φάει, πριν αρχίσει το μάθημα. Από φαΐ, όπως καταλαβαίνετε, λίγα πράματα. Έπαιζε όμως… έτρωγε και κάπου- κάπου! Περίπου ώρα οκτώ, π.μ.

Μια φορά, που ήταν μαζί με το σκύλο του δάσκαλου, τον Τζακ, κάποιο παιδί έβαλε μέσα στο ψωμί ένα πετραδάκι, και τους το πέταξε. Ο Τζακ το άρπαξε στον αέρα, και έφτυνε μετά μια ώρα. Ο Κεμαλ, ούτε που κουνήθηκε. Είχε προσέξει, τι έκανε το παιδί από πριν μέσα στο ψωμί!

Κατά τις εννιά, έμπαιναν μέσα τα παιδιά, κι αυτός έφευγε, και πήγαινε και καθότανε μπροστά στο μαγαζί του Κανάρη που εκείνη την ώρα έφερνε το ψωμί, και οι γυναίκες πήγαιναν να το αγοράσουν, για να φτιάξουνε τη μαρέντα (πρωινό) και να την πάνε να φάνε οι εργάτες στα χωράφια και αλλού.

Είχε κανονίσει την ώρα, είχε μάθει ποιοι είχαν κάτι καλό, και όταν οι γυναίκες ήταν έτοιμες να φύγουν… έτρεχε κι αυτός στους τόπους δουλειάς του κόσμου.

Εκεί δεν παρακάλαγε κανέναν, δεν του τρέχανε τα σάλια, δεν έκανε κόλπα, και αηδίες. Αν του έδιναν, είχε καλώς. Αν δεν του έδιναν, έφευγε αμέσως ώστε να τους προλάβει όλους!

Εκείνη την εποχή, οι άνθρωποι ήταν συνέχεια έξω, σε δουλειές, μην το ξεχνάμε!

Γύρω στις δέκα και μισή με έντεκα, έπρεπε να ‘χει τελειώσει με όλους αυτούς, ώστε να βρίσκεται στο σχολείο, που έκαναν διάλειμμα τα παιδιά! Να παίξει, και να φάει κάτι. Που ήταν σχεδόν σίγουρο, καθ’ ότι, στο διάλειμμα, όλοι είχαμε κάτι να φάμε… αλλιώς θα ψοφούσαμε κι οι σκύλοι, και τα παιδιά!

Όταν τελείωνε το διάλειμμα, και άρχιζε να μεσημεριάζει, έκανε κι αυτός το διάλειμμά του, έξω από του Κανάρη ή έτρεχε μαζί με τους άλλους σκύλους, Δεξιούς και Αριστερούς ή Κεντρώους. Βενιζελικούς τους λέγανε αυτούς, νομίζω.

Πασόκους, Συριζαίους και άλλα ευαγή ιδρύματα, δεν είχαμε ακόμα, εκείνη την εποχή!

Ώσπου έφθανε σιγά- σιγά και μεσημέριαζε. Τότε ήξερε ότι σε κάποια σπίτια τρώγανε κιόλας! Κάποιες γυναίκες μόνες τους, κάποιες που είχανε πολύ μικρά παιδιά, ή πολύ γέρους… λίγοι τέλος πάντων, αλλά γνωστοί του. Δικοί του άνθρωποι, που λέμε!

Πάντα κάτι θα του έδιναν, και μερικοί σιγά- σιγά τον είχαν συνηθίσει, και τον περίμεναν. Ακριβώς στην ώρα του, στο κάθε σπίτι!

Η μάνα μου, όταν τον έβλεπε στην πόρτα έλεγε: «ήρθε ο Τάκης πάλε. Φώναξε τον πατέρα σου. Είναι μία η ώρα!»

Το απόγευμα το διέθετε στα παιδιά, στο αφεντικό του, που έπινε ρετσίνα στο καφενείο, και στις γκόμενες! Αυτές του κόστισαν και τη ζωή του όμως, όπως θα δούμε παρακάτω.

Αγαπούσε υπερβολικά τα παιδιά του χωριού. Όλα, μα όλα τα παιδιά. Δεν τολμούσε κανένας να πειράξει παιδί, αν ήτανε μπροστά ο Κεμάλ!

Όταν μαλώνανε τα παιδιά μεταξύ τους, αυτός έτρεχε και τα χώριζε. Τράβαγε αυτόν που ήταν πιο δυνατός και επρόκειτο να νικήσει, από το πόδι, ώστε, να τον πάρει μακριά και να τελειώσει ο καβγάς, χωρίς κανένα θύμα!

Όταν μάλωνε κάποιος μεγάλος με κάποιον μικρό, αυτός έπαιρνε χωρίς περιστροφές, το μέρος του μικρότερου. Άρπαζε τον μεγάλο από το βρακί, μούγκριζε, έδειχνε τα δόντια του, και… η Δικαιοσύνη αποδίδονταν χωρίς Δικαστές και κουραφέξαλα!

Είχε δαγκώσει, το αφεντικό του, τον Τάκη, που έδερνε τον Περικλή. Προσπάθησε να δαγκώσει τον πατέρα μου, που έδερνε το Θωμά. Του έμεινε όμως, ένα κομμάτι ράσο στο στόμα!

Όταν πέθανε ο Αλέκος- ο γιος του Σμπίρη, του αφεντικού του- δέκα- δώδεκα χρονών παιδί… Αχ…

Ο Αλέκος του Σμπίρη, αγαπούσε πάρα πολύ τα ζώα, γιατί αγαπούσε τη ζωή!

Τα αγαπούσε όμως, όπως ήταν, κι εκεί που ήταν. Στο φυσικό τους περιβάλλον, όχι πάνω στους καναπέδες, και πάνω στα μπαλκόνια…

Το καλοκαίρι πήγαινε και έκανε παρέα του Ντάντου, που είχε το κοπάδι.

Κουβέντιαζαν, ώρες ατέλειωτες για τα πρόβατα. Ξέρανε, και οι δυό τους, το χαρακτήρα του καθ’ ενός. Τι κάνει το ένα, τι κάνει το άλλο. Πως τα φωνάζουνε…

Όποιος πήγαινε να ταΐσει τα πρόβατά του, το μεσημέρι που τα μάζευε ο Ντάντος μέσα στη στάνη, έπρεπε να ψάχνει ανάμεσα από διακόσια πρόβατα να βρει τα δύο- τρία δικά του, ώστε να τα δέσει, να τα βγάλει έξω από τη στάνη, και να τα ταΐσει. Αν ήταν ο Αλέκος εκεί, σε μισό λεπτό τα είχε βρει, τα είχε δέσει, και τα παρέδιδε στον ιδιοκτήτη τους για να φάνε και να πιουν!

Τα γνώριζε όλα, μα και τον γνώριζαν όλα! Και όταν άκουγαν τη φωνή του, σήκωναν το κεφάλι τους και αφουγκράζονταν!

Τα φώναζε με το όνομά του, το καθένα, ή με το όνομα του αφεντικού του!

Όταν λοιπόν, πέθανε ο Αλέκος, ο Κεμάλ έκλαιγε, ακριβώς όπως όλοι οι άνθρωποι, δικοί του και ξένοι…Ύστερα τον έψαχνε στο σχολειό, τον έψαχνε στο σπίτι, τον έψαχνε στις αλάνες, και τέλος ανακάλυψε που ήταν στο Νεκροταφείο…

Έβαλε, στο πρόγραμμά του και το Νεκροταφείο. Για μερικά χρόνια πήγαινε αμέσως μετά το διάλειμμα κι εκεί. Σίγουρος πως κάποια μέρα, θα γυρίζανε πάλι μαζί, στο χωριό. Γύριζε γύρω απ’ τον τάφο, γρύλιζε, μυρίζονταν το σταυρό, και έφευγε με την ουρά στα σκέλια, που λέμε…

Τον Κεμάλ, ο Τάκης ο Σμπίρης, τον είχε πάρει για να του κάνει το κυνηγόσκυλο… ξέρετε… αυτά τα χαζόσκυλα που κυνηγάνε τα πουλάκια, τους λαγούς, και τα άλλα ζώα του δάσους, και μόλις τα πιάσουν κάνουνε σαν χαζά. Αυτά και τα αφεντικά τους!

Δεν τα έκανε ποτέ αυτά τα πράγματα ο Κεμάλ! Δεν καταδέχτηκε να τα κάνει αυτά τα πράγματα!

Ήτανε τόσο όμορφος όμως, και τόσο έξυπνος, που ο Τάκης κατάλαβε από την αρχή, πως δεν θα έχει κυνηγόσκυλο, και βολεύτηκε κατά το δοκούν!

Βέβαια, ακόμα λέει ο Περικλής, πως ήταν κυνηγόσκυλο εξαιρετικό, και κάτι τέτοια! Ούτε κατά διάνυαν παιδιά! Καμία σχέση, που λέει ο κόσμος!

Μια φορά, που με είχαν πάρει για κυνήγι, ο Θωμάς κι ο Περικλής, όπως περπάταγε ο Κεμάλ, σηκώθηκε κι έφυγε μια μπεκάτσα από μπροστά του. Έτοιμος ήταν ο Κεμάλ, να ορμήσει στον Περικλή, που τη σημάδευε με το τουφέκι του για να τη σκοτώσει!

Για να μη σας πω ότι πήγε να σκοτώσει κι εμένα, που πήγαινα μαζί με τον Κεμάλ!

Αυτός ο σκύλος, είχε άδοξο τέλος. Και το τέλος του, ήρθε από το αφεντικό μιας σκύλας… έρωτας και θάνατος!

Στις απέραντες βόλτες του για την εξασφάλιση του επιούσιου, και κοντά στο Ρεκίνι, που πιο κάτω ήταν το Λιβάδι, και δούλευε ο κόσμος μεροκάματο, άρα πέρναγε και από ‘κει, γνώρισε μια σκύλα από άλλο χωριό. Κάπου εκεί κοντά ήτανε κάποιος συνοικισμός που λεγότανε Καρκάνα, αν δεν κάνω λάθος. Από εκεί ήταν η γκόμενα. Εκεί τις μέρες αυτές είχε γίνει κι ένα φονικό, ανάμεσα σε ανθρώπους, για ερωτικούς λόγους. Κάποιος σκότωσε με το τουφέκι κάποια, γιατί πήγε με κάποιον άλλον και τέτοια… δε θυμάμαι καλά. Θυμάμαι όμως, που το λέγανε στο χωριό, κι εμείς- τα παιδιά- φοβόμασταν.

Έβαλε στο πρόγραμμα, ο Κεμάλ, και την Καρκάνα λοιπόν…

Πήγαινε έξω από το σπίτι της σκύλας, μαζί με άλλους πολλούς. Είχαν μαζευτεί, όπως φαίνεται, όλα τα κόμματα- και την περίμεναν να βγει, για τα περαιτέρω!

Κάποια μέρα, ο αφεντικός της γκόμενας, απηύδησε, γέμισε τη καραμπίνα… και τους έριξε…

Ο Κεμάλ, την έφαγε στο στήθος, και στο μπροστινό αριστερό του πόδι.

Έφυγε, όπως- όπως από εκεί, προσπαθώντας να φθάσει στο χωριό. Δεν τα κατάφερε όμως, και κάπου λίγο έξω από το Ρεκίνι, κοντά στο δρόμο, έπεσε λιπόθυμος, χωρίς όμως να έχει πεθάνει ακόμα. Εκεί έμεινε δυο μέρες…μέχρι που πέρασε ο Θωμάς ο Χαλατζής, που τον είδε…

Τα παιδιά στο χωριό, τον έχασαν αλλά δεν τον ξέγραψαν. Ο Τάκης τον έχασε αλλά δεν τον ξέγραψε. Κανένας δεν τον ξέγραψε! Όλοι περίμεναν να γυρίσει!

Την τρίτη μέρα, έρχεται στο χωριό, ο Θωμάς ο Χαλατζής. Ο Θωμάς ο Χαλατζής, ήτανε ένας Ηπειρώτης, που γύριζε στα χωριά με τα εργαλεία του μέσα σε ένα σακί, και χαλίκωνε τις κατσαριόλες, τα τηγάνια, και τα ταψιά. Αυτόν τα παιδιά τον φοβόντουσαν λίγο, αν και ήταν πολύ καλός άνθρωπος! Αλλά λίγο που ήτανε πάντα γεμάτος γανιές, λίγο που ήταν πολύ μελαχρινός- σχεδόν μαύρος- κάτι θα μας έλεγαν και οι γονείς για να μας φοβερίσουν, όπως θα σε πάρει ο Χαλατζής στο σακί του και τέτοια… εμείς δεν είχαμε και την καλύτερη ιδέα γι’ αυτόν.

Ο Θωμάς ο Χαλατζής λοιπόν, είχε δει τον Κεμάλ- που τον γνώριζε- τραυματισμένο στην άκρη του δρόμου, και όταν ήρθε στο χωριό, βρίσκει τον Τάκη, και του λέει πού βρίσκεται ο σκύλος, σε τι κατάσταση είναι, και όλα χαρτί και καλαμάρι…

Νύχτωνε εντωμεταξύ. Μαύριζε ο τόπος. Βρόνταγε. Όπως γίνεται στο χωριό το χειμώνα.

Οι μεγάλοι το συζητούσαν, αλλά δεν κάνανε τίποτα. Μερικοί είχαν αρχίσει να τον ξεγράφουν κιόλας: τώωρα, θα ‘χει ψοφήσει, είπε κάποιος…

Σκληρή η ζωή, τότε, για τους ανθρώπους και για τα ζώα…

Σκληρή η ζωή και τώρα, για όλους τους ανθρώπους, που γίνανε ζώα!

Εμείς- τα παιδιά- ακούγαμε. Τουλάχιστον εγώ… έντρομος! Λίγο το φονικό στη Καρκάνα, λίγο ο Χαλατζής, λίγο η νύχτα, οι βροντές… σίγουρος πια, πως όπου να ‘ναι, ο Περικλής, ο αδερφός μου ο Θωμάς, και ο Κοκιόρης…θα με πάρουνε μαζί τους, για να πάμε να φέρουμε τον Κεμάλ, από την Καρκάνα!

Έτσι κι έγινε.

Ετοιμάσανε φορείο από σακιά, ετοιμάσανε τα λαδοφάναρα, βοηθήσανε και οι μεγάλοι, που δεν έφεραν καμία αντίρρηση. Μάλλον μας παρότρυναν να πάμε…

Φύγαμε!

Έτρεμα από το φόβο μου. Ήμουν ο πιο μικρός. Κανείς δε γύριζε να κοιτάξει πίσω, να δει αν ακολουθώ, αν με έφαγε κι εμένα η Καρκάνα… έτρεμα…

Νύχτα, μαύρη, πίσσα. Τα λαδοφάναρα δεν φέγγανε, δεν βλέπαμε τη μύτη μας. Τίποτα…

Κάποια στιγμή ακούω τον αδερφό μου το Θωμά, να λέει του Περικλή: «έρχεται το μαλακισμένο;…» άλλη κουβέντα δεν άκουσα, σ’ αυτό το ατέλειωτο και φοβερό ταξίδι…

Τον βρήκαμε.

Εκεί που είχε πει ο Χαλατζής.

Κείτονταν μισοπεθαμένος στην άκρη του δρόμου.

Δε μας έβλεπε, ήταν σκοτάδι, μας κατάλαβε από τη φωνή και από την ανάσα. Από τη μυρουδιά. Δεν έφερε αντίσταση. Τον βάλαμε πάνω στο φορείο. Ήταν βαρύς, πόναγε… κι ακούγαμε έναν συνεχή ρόγχο ανακούφισης, όχι πως δεν θα πέθαινε, αλλά που ήμασταν μαζί του…

Έγλυψε αργά τα χέρια μας και το πόδι του, εκεί που ήτανε σακατεμένο. Τον αγαπούσαμε… μας αγαπούσε…

Ακόμα και τώρα μας μάθαινε, τι σκατά, επιτέλους είναι αυτός ο θάνατος που βρίσκεται μέσα σε κάθε πλάσμα μαζί με τη ζωή… κι ας κάνουν μερικά ανόητα πλάσματα πως δε το ξέρουν!

Μας μάθαινε, ο Κεμάλ, με πιο τρόπο πρέπει- ναι ΠΡΕΠΕΙ- να νοιαζόμαστε για τη ζωή των άλλων. Όποιοι και να ΄ναι αυτοί… Και να αφήνουμε το θάνατο να κάνει ό,τι είναι να κάνει, όπως ο Ιούδας, αφού δεν μπορούμε να τον αποτρέψουμε. Να του αντιστεκόμαστε με τη ζωή, με την αγάπη, και τη συντροφικότητα!

Είναι υπερόπλο η ζωή, μας έλεγε ο Κεμάλ, και δεν αλλάζει ούτε μέσα στις φυλακές, ούτε μέσα στα Διεθνή Νομισματικά Ταμεία…

Εδώ, έξω από την Καρκάνα, θα αλλάξει η ζωή σας και θα γίνει καλλίτερη, την ώρα που θα παλεύετε να νικήσετε το θάνατο, για χάρη ενός φίλου σας αγαπημένου! Για χάρη οποιουδήποτε, σκύλου ή ανθρώπου… Παλέψτε, παιδιά, κι ας χάσετε!

Έβγαλε ένα στεναγμό… Δεν κλαίγανε… Έκλαιγα. Έτρεμα…

Δε φοβόμουν πια!

Μεσάνυχτα…

Τον κουβαλήσαμε στο χωριό. Τον παρέλαβαν οι μεγάλοι. Τον βάλανε δίπλα στη στιά να μη κρυώνει. Του δέσανε το πόδι. Ήταν σχεδόν κομμένο στη μέση, εκεί που είναι το γόνατο. Του καθαρίσανε το στήθος. Ήταν τρυπημένο μέχρι μέσα.

Η ψυχή του έφευγε από ‘κεί, και προχωρούσε προς τα πάνω, προς τα μάτια του, για να φύγει μετά, και να πάει «με τον αέρα, σαν λιανοτρέμουλη, σπίθα μικρή…»

Μας κοίταζε με ευγνωμοσύνη. Μας γνώριζε όλους…

Μας ξανακοίταξε έναν- έναν. Τον κάθε έναν ξεχωριστά, και με διαφορετικό τρόπο.

Στον κάθε έναν κάτι θύμιζε από τη ζωή του, τη συμβίωσή τους!

«Περασμένα μεσάνυχτα σ’ όλη μου τη ζωή»

«Κοιμούνται οι άνθρωποι στό ‘να τους πλευρό, το άλλο τους

Ανοιχτό να βλέπεις που ανεβαίνει κύματα

Κύματα η ζωή και να ‘ναι τεντωμένο το χέρι σου

Σαν του νεκρού τη στιγμή που του παίρνεται η πρώτη αλήθεια.» (ΟΔ. ΕΛΥΤΗΣ)

Από αυτό το ρημαγμένο στήθος, έφευγε απαλά η ζωή…

Πέθανε!

(Έτσι δεν θέλησε, ο κύριος Τόμσεν, να μιλήσουμε…)

Χρήστος Κρασάκης.

Οκτώβρης 2011

Τα βίντεο απο την συναυλία του Δημήτρη Βασιλάκη στο χωριό

2011-09-10T05:46:00.000-07:00

"Το Βαλανειό είναι ένα όμορφο συμμαζεμένο χωρίο 400 κατοίκων στην βόρεια Κέρκυρα που αν δεν είχα την πρόσκληση του ιλτροβατόρε ποτέ δεν θα είχε τύχει να περάσω από εκεί.".

Έτσι λέει ο συμπατριώτης μας bloger Κανάλι και έχει ανεβάσει τέσσερα καλογραμμένα βίντεο απο την συναυλία που μπορείται να τα δείτε και να τα κατεβάσετε από το παρακάτω link http://kanali.wordpress.com/2011/09/08/valaniojazz/

Το "Κανάλι" είναι λάτρης της Jazz και κατατάσσει, όπως μου είπε , το Δημήτρη Βασιλάκη στους αγαπημένους του δημιουργούς .

Τον ευχαριστούμε βεβαίως και ελπίζουμε, ύστερα απο τον απρόβλεπτο και επικίνδυνο χειμώνα που αντιμετωπίζουμε, να ξαναβρεθούμε το επόμενο καλοκαίρι σε τέτοιες δροσερές και όμορφες βραδυές με ένα ποτήρι κρύα μπύρα στο χέρι.

Ένα μικρό αφιέρωμα στην μνήμη της μητέρας μου Μαρίας Κυριάκη το γένος Κωστελέτου…..

2011-09-07T08:27:00.000-07:00

….και σε όλες τις παλιές μανάδες του κόσμου.

Όσο θυμάμαι την μάνα μου έπλενε ακατάπαυστα. Έπλενε και τραγουδούσε. Τραγουδούσε ακόμα και στην Αθήνα μολονότι όσο πέρναγε ο καιρός τραγούδαγε όλο και λιγότερο.

Θυμάμαι που την άκουγα με μεγάλο θαυμασμό γιατί, όπως όλες οι γυναίκες του χωριού μας, είχε εξαιρετική φωνή.

Το πλύσιμο ήταν η βασική της απασχόληση. Έπλενε στον παλιοχόρτη , έπλενε στα βρυσούδια, έπλενε στον Αι Νικόλα, έπλενε στην Αθήνα , έπλενε στα ποτάμια και στις βρύσες, στα πλυσταριά και τέλος, προς μεγάλη της ανακούφιση, άρχισε να πλένει και σε πλυντήριο.

Η βασική παρατήρησή της και απειλή ήταν «Πλυθείτε, θα βγάλουμε σκουλήκια!».

Στην Αθήνα μας υποχρέωνε να περπατάμε πάνω και σε κάτι πατάκια για να μην λερώνουμε το πάτωμα.

Άσε τα «σεμεδάκια». Ο Εφιάλτης μας ! Είχε γεμίσει τον κόσμο καλοσιδερωμένα και φρεσκοπλυμένα σεμεδάκια.

Σεμεδάκια στην τηλεόραση, σεμεδάκια στο ραδιόφωνο σεμεδάκια σε όλα τα τραπέζια και τραπεζάκια, σεμεδάκια ακόμα και στο πλυντήριο .

Πήγαινες να πάρεις τηλέφωνο (εκείνο με το καντράν) και στο τελευταίο νούμερο σου έφευγε το τηλέφωνο μαζί με το σεμεδάκι. Κόλαση!

Ναι! Πίστευα ακράδαντα τότε ότι η κόλαση θα ήταν γεμάτη σεμεδάκια.

Έπλενε μετά μανίας . Σου έδινε την εντύπωση ότι είχε βαλθεί να ξεπλύνει όλες τις αμαρτίες του κόσμου.

Τα χρόνια εκείνα οι γυναίκες έπρεπε βασικά να πλένουν και μετά όλα τα άλλα. Προσπάθησα πολλές φορές να φαντασθώ πόσες δουλειές έπρεπε να κάνει μια γυναίκα από το πρωί μέχρι βαθείας νυκτός. Μου φαινόταν αδιανόητο το πως τα κατάφερνε.

Κυρίως δεν μπορούσα να φαντασθώ ότι έπρεπε να κουβαλήσουν τα ρούχα στην βρύση …να τα πλύνουν στο χέρι με πράσινο σαπούνι …να τα στύψουν …να τα απλώσουν …να τα σιδερώσουν και ξανά από την αρχή ….και όλα αυτά για μια , συνήθως πολυμελή, οικογένεια που κυλιόταν στην κυριολεξία στις λάσπες ….και αυτή να είναι απλώς μια από τις δουλειές! Τρέλα!

Και όμως αυτή ήταν μια απολύτως φυσιολογική εργασία για μια νέα γυναίκα εκείνης της εποχής. Κάτι συνηθισμένο.

Στην Παβία, μια πόλη της βόρειας Ιταλίας , δίπλα στο ποτάμι έχουν στήσει το μπρούτζινο άγαλμα μιας Ιταλίδας πλύστρας . Για να μην ξεχνούν.

Εμείς έχουμε γεμίσει τις πλατείες με αγάλματα παλιοτόμαρων.

Όλοι ξέρουν ότι δεν πιστεύω στην ύπαρξη των θεών (συγχώραμε Παπασταμάτη).

Ελπίζω να κάνω λάθος και να υπάρχει τουλάχιστον ένας από τους παραδείσους των θρησκειών και των μύθων.

Σίγουρα, τότε, θα είναι εκεί και η μάνα μου.

Ετοίμασα το παρακάτω βιντεάκι με ένα τραγούδι που μου αρέσει και που σίγουρα θα της αρέσει. Να το ακούει στις άπειρες ελεύθερες ώρες της.

Το τραγούδι λέγεται Amor dammi quell fazzolettino (Αγάπη μου δώσε μου εκείνο το μαντηλάκι). Είναι ένα πολύ παλιό τραγούδι ερωτικό λαϊκό της βόρειας Ιταλίας που μοιάζει τόσο με τα δικά μας χωριάτικα τραγούδια. Οι εικόνες είναι από πίνακες γνωστών ζωγράφων και την μετάφραση έχω κάνει εγώ.

"Είμαι στην Αθήνα, ανάθεμά την ώρα!"

2011-08-23T11:22:00.000-07:00

ΤΑ ΜΩΡΑ ΤΑ ΦΕΡΝΕΙ Ο ΠΕΛΑΤΑ ΜΩΡΑ ΤΑ ΦΕΡΝΕΙ Ο ΠΕΛΑΡΓΟΣ (;)

Όποιος και να τα φέρνει, όπως και αν προέκυψαν, μέσα σε μια ιδιαιτέρως ταραγμένη εποχή, τα δικά μας «μωρά» είναι ευλογημένα…

Μάρκο

Νικολέττα

Σοφία

Έλενα

Αθηνά

Σπύρο

Βασίλη

Τάσο…

Αχ, Θεέ μου:

Κάθε φορά που κινδυνεύουμε, εσύ μας στέλνεις βοήθεια, με τον πελαργό ή όχι δεν έχει σημασία, κι εμείς εκεί- εκεί… στη Β΄ Εθνική!!

Μπράβο και στους μεγαλύτερους… που κοίταξαν προς το μέρος που έρχεται αυτή η βοήθεια:

Προς τον ουρανό!!

-Να μπορούμε να ελπίζουμε πως ίσως κάποτε… αλλάξουμε κατηγορία;

Τα παιδιά τρέχουνε- κάτω στον κάμπο- δε θα μας περιμένουν για πολύ ακόμα…

ΤΟ ΚΟΡΟ

Εμείς οι παλαιότεροι, που έχουμε εικόνες, ήχους, και κλίμα, από το παλιό Κόρο μέσα στο μυαλό και τη ψυχή μας, είναι δύσκολο να κρίνουμε-αντικειμενικά- πώς- είναι το Κόρο σήμερα. Μπορεί να αδικήσουμε κανέναν και αυτό δεν το θέλουμε.

Η αλήθεια είναι ότι έχει καλές και πολλές φωνές. Ο Μαέστρος είναι εργατικός και επαρκής, και… λίγο πεισματάρης, όπως όλοι οι Μουσικοί. Από τον Ορφέα, μέχρι σήμερα…

Το θέμα είναι να καταφέρει να πάρει την Ευρυδίκη από τον Άδη, μια και καλή!

Και γι’ αυτό

Ένα Τραγούδι μόνο

Δεν φθάνει…

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗ 14/8/2011

Αχ, παπά Σταμάτη:

Τι να τις κάνει ο βαλανίτης τις νουθεσίες και τα «έλα εδώ παιδί μου»των Ιερατείων, που δεν του προσφέρεις, και δεν τα ζητάει κι όλας;

Ο βαλανίτης θέλει φωνή καμπάνα και τονισμένη. Προπάντων τονισμένη! (Τα άλλα) θα τα βρούμε…

Είναι μέσα- όλα (τα άλλα)- στη «Μέθεξη» που προ(σ)κλήθηκε την ώρα της Λειτουργίας τη 14/8/2011…

Αρχηγός- ποιος άλλος;- ο παπά Σταμάτης!

Ψάλτες: ο Τσέλης, ο Κλίκος, η αφεντιά μου, και ο Στάθης τση Βουνιότσας!

Ειλικρινά το λέω:

Είναι ένας τρόπος να επικοινωνήσει ο άνθρωπος με τη Δημιουργία!!!

ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΜΑΣ ΦΙΛΟΙ

Με κάλεσαν στο Πανηγύρι στ’ άλλο χωριό.

Έκανε κρύο

Δεν ήταν κανείς εκεί.

Νομίζω πως είδα κάπου μακριά

Έναν παλιό μου φίλο.

Ένιωσα μεγάλη ανάγκη

Να τραγουδήσουμε μαζί

Τραγούδια λυπημένα και παλιά.

Ήτανε όμως αργά.

Γύρισα και κοίταξα προς το Νεκροταφείο

Που ήταν δεξιά μου:

Έσφυζε από ζωή.

Ύστερα κοίταξα προς το Πανηγύρι

Που ήταν αριστερά μου:

Ερημιά…

Είπα, μέσα μου:

Βαλανιό, και πάλι Βαλανιό.

«Από ‘δω θα με πάρουνε…»

Που έλεγε και η νόνα μου!!

Χρήστος Κρασάκης.

22/8/2011.

Άμα θέλεις βάλτο.

Είμαι στην Αθήνα, ανάθεμά την ώρα!

Χρήστος.

Ο Μπιζίτας

2011-08-15T10:43:00.000-07:00

Οι περιγραφές που είχα ακούσει από τους δικούς μου ήταν τόσες πολλές και τόσο ακριβείς που νόμιζα ότι τον ήξερα πάντα.

Ήταν σχετικά κοντός μάλλον αδύνατος , πάντα σοβαρός, μάλλον θυμωμένος , νευρικός, πάντα πολυάσχολος και με εκείνα τα αυτοσχέδια γυαλιά που μονίμως καθόταν στραβά πάνω στην μύτη του.

Ο Μπιζίτας ήταν από τους τελευταίους των παλαιών «πραματσούληδων».

Οι πραματσούληδες ήταν περιπλανώμενοι μικρέμποροι. Γύρναγαν από χωριό σε χωριό πουλώντας κυρίως είδη κουζίνας , υφάσματα , ρούχα κλπ.

Ο Μπιζίτας είχε ειδίκευση σε πλαστικές λεκάνες, κατσαρόλες, μπάλες και παιχνίδια και ότι ήταν πλαστικό εν γένει.

Τον πρωτοείδα μπροστά στο τελωνείο Αύγουστο του 1985. Μόλις είχα έρθει από την Αθήνα και δούλευα σε μια εταιρεία ενοικιάσεως αυτοκινήτων απέναντι από το Τελωνείο. Μπροστά στο τελωνείο γινόταν χαμός. Τουριστικά λεωφορεία, ταξί, τουρίστες πεζοί με σακκίδια, αυτοκίνητα μηχανάκια όλα ανακατεμένα και να κορνάρουν.

Ασφυξία!

Ξάφνου εμφανίζεται στον ορίζοντα το «πλοίο της Αγάπης». Έτσι είχε ονομασθεί εκείνο το φοβερό όχημα του Μπιζίτα.

«Εμφανίζεται» τρόπος του λέγειν. Αυτό που έβλεπαν οι έκπληκτοι τουρίστες να περνάει από μπροστά τους ήταν μια κινούμενη μάζα από πλαστικές λεκάνες και ανάμεσα από τις λεκάνες ένα αγχωμένο πρόσωπο με στραβά γυαλιά που προσπαθούσε να δει τον δρόμο.

Στην διασταύρωση μπροστά από το τελωνείο συμβαίνει το αδιανόητο. Λύνεται κάποιο σχοινί και γεμίζει ο δρόμος μπάλες , λεκάνες και κάθε λογίς πλαστικό.

Μένει το πλοίο της αγάπης όπως το γέννησε η μάνα του. Ένα τετράγωνο αυτοσχέδιο αυτοκίνητο-τρακτέρ-φορτηγάκι με χοντρές λαμαρίνες και ντιζάιν ενός άγνωστου και δαιμόνιου κερκυραίου Λαμαρινά.

Έτρεξα και εγώ, και άλλοι να βοηθήσουμε τον Μπιζίτα να μαζέψει τα πράγματα και να ξεμπλοκάρει ο δρόμος. Μάλλον δεν με πρόσεξε μέσα στον χαμό. Αργότερα τον είδα πολλές φορές στο χωριό η στο σπίτι της Μαρίας της κόρης του. Δεν μου μιλούσε ποτέ. Δεν είχε πολλές κουβέντες. Ήταν πάντα βιαστικός. Ερχόταν στο σπίτι της Μαρίας και πάντα τους έφερνε κάτι.

Την αγαπούσε πολύ την Μαρία.

Το Πλοίο της αγάπης είχε υποστεί διάφορες μετατροπές προκειμένου να ανταποκριθεί στην ιερή αποστολή του.

Καταρχήν είχε έναν αυτοσχέδιο υαλοκαθαριστήρα που τον κινούσε αριστερά δεξιά από «μέσα». Αυτήν την μέθοδο την εφάρμοσε προκειμένου να απαλλαγεί από τον καθαρισμό των τζαμιών με την γιακέτα του εν κινήσει.

Είχε επίσης μια κόρνα που αποτελούταν από ένα μπουκάλι οινοπνεύματος που το ζούλαγε, ένα λαστιχένιο σωληνάκι και μια κόρνα στερεωμένη στο φτερό του πλοίου της αγάπης.

Είχε τοποθετήσει έναν ροζ πλαστικό καθρέπτη ξυρίσματος (από αυτούς που εμπορευόταν) σε ένα κλαρί ελιάς και τον είχε στερεώσει έξω από το παράθυρο για να βλέπει πίσω.

Είχε κάνει πολλές πατέντες εκείνη όμως που μου έκανε μεγαλύτερη εντύπωση ήταν το «κουμπάστακο».

Την Ιστορία με το κουμπάστακο μου την αφηγήθηκε ο Κώστας Βλάχος (ο άντρας της Μαρίας του Κίτσου και κόρης του Μπιζίτα).

Ερχόταν τότε στο χωριό ένας άλλος συνάδελφος πραματσούλης που πρόβαλε ταινίες του σινεμά στον Αγιάκωβο.

Εκείνη την μοιραία ημέρα θα προβάλλονταν η ταινία «ο Αγαπητικός της βοσκοπούλας» και το φορτηγάκι του κινητού μηχανικού προβολής ταινιών με βοηθό τον Κώστα Βλάχο ανέβαινε αγκομαχώντας στο Βαλανειό.

Μόλις έφτασε στην κορυφή του ανήφορου το ψυγείο πέταξε την τάπα από την υπερθέρμανση.

Το Φορτηγάκι τσούλησε αργά και σταμάτησε μπροστά στην πόρτα του Μπιζίτα.

Κατέβηκε ο Μπιζίτας και απεφάνθη: «Χρειάζεται κουμπάστακο».

Το Κουμπάστακο είναι το μέσα κοτσάνι ενός καλαμποκιού . Είναι κωνικό , σκληρό και αν το σφηνώσεις στην τρύπα της τάπας συνεχίζεις την πορεία σου μέχρι να βρεις βενζινάδικο.

Ώσπου να βρει κουμπάστακο ο Μπιζίτας πρόλαβε ο Κώστας και γνώρισε την Μαρία που εντωμεταξύ είχε βγει και αυτή έξω.

Έτσι ξεκινάει η επόμενη φάση της εξέλιξης της οικογένειας.

Εξαιτίας ενός κουμπάστακου.

Κουβεντιάζαμε το δεκαπενταύγουστο με την Αντιγόνη του Κίτσου (την εγγονή του Μπιζίτα ) και λέγαμε για την τυχαιότητα που μας πηγαίνει όπου θέλει αυτή. Μου έφερε μια παλιά φωτογραφία και τα γυαλιά του πάππου να τα φωτογραφήσουμε. Μιλήσαμε αρκετή ώρα για αυτόν και γελούσαμε .

Σκεφτόμουν μακάρι όλοι μας να αξιωθούμε να μας θυμούνται με τόση αγάπη και τόση τρυφερότητα οι απόγονοί μας.

Ο Μπιζίτας ήταν ένας άνθρωπος που δεν καθόταν στο καφενείο.

Γενικά δεν καθόταν.

Συνήθως τον έβρισκες σε απίθανα μέρη στην μέση του δρόμου να προσπαθεί να επισκευάσει το πλοίο της αγάπης.

Πολέμησε σε όλη του την ζωή με νύχια και με δόντια για να μεγαλώσει τα παιδιά του σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας που άλλους τους έστειλε στην ξενιτιά.

Πολλοί έρχόταν στο χωριό με ύφος νιοράντε.

Αυτός δεν προσπαθούσε να αποδειξει τίποτα και σε κανένα.

Έμεινε έδωσε την μάχη και τα κατάφερε.

Παλιά συζητούσαμε με τον πατέρα μου και μου έλεγε ότι μόνον άνθρωποι σαν τον Μπιζίτα θα μπορούσαν να κάνουν κάτι τέτοιο.

Το Βαλανειό τον θυμάται πάντα με αγάπη με θαυμασμό και με ένα χαμόγελο.

Το Τραγούδι του Fabrizio de Antre “Volta la carta” που επισυνάπτω παρακάτω είναι μια αφιέρωση στην Αντιγόνη που η τύχη την οδήγησε στη Λήμνο. Να το ακούει τον χειμώνα . Και με την ευχή να γυρίσει σύντομα στην πατρίδα.
Το Τραγούδι μιλάει για την παντοδυναμία της τυχαιότητας (Όπως πίστευε ο ποιητής) και την μετάφραση την έχει κάνει η αφεντιά μου.

Εκδηλώσεις του Αυγούστου στο χωριό

2011-08-09T03:50:00.000-07:00

Όσοι έχασαν αλλά και όσοι παρακολούθησαν την εξαιρετική συναυλία τζαζ που οργάνωσε η Χριστίνα έχουμε και άλλα .

Ο Πολιτιστικός μας σύλλογος

Την ερχόμενη Παρασκευή το θεατρικό έργο " Τα μωρά τα φέρνει ο Πελαργός" των Ρέππα-Παπαθανασίου που θα παρουσιάση η θεατρική ομάδα του πολιτιστικού συλλόγου .
Το βασικό θέμα είναι ένα Εβραιόπουλο, που κυνηγημένο από τους Γερμανούς, βρίσκει καταφύγιο στο δωμάτιο ενός ζευγαριού .Το ζευγάρι με την σειρά του φιλοξενείται σε αυτό το δωμάτιο από ένα φιλικό ζευγάρι γιατί το σπίτι τους καταστράφηκε από τους βομβαρδισμούς. Ενώ το σπίτι ανήκε πρώτα στο νεαρό Εβραίο, Γιακόμπ....

Το Κόρο

...και συνεχίζουμε την επομένη Σάββατο με την καθιερωμένη ετήσια συναυλία του μουσικού συλλόγου "Το Κόρο" με εξαιρετικά τραγούδια απο το σύγχρονο τραγούδι. αλλά και παλαιότερα.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Across The Universe

2011-07-28T11:07:00.000-07:00

LIVE

ΣΤΟ ΒΑΛΑΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

Στους λάτρεις της jazz, αλλά και του ποιοτικού live,απευθύνεται η μουσική βραδιά της Δευτέρας 8 Αυγούστου 2011.

Ο Δημήτρης Βασιλάκης παίζει σαξόφωνο και τραγουδά κομμάτια των Beatles, Doors, Nina Simone και Chet Baker, από το τελευταίο άλμπουμ του Across The Universe, που ηχογράφησε στη Νέα Υόρκη για να γιορτάσει τα 50στα γενέθλια της ιστορικής τζαζ εταιρείας Candid Records!

Δικές του ενορχηστρώσεις, που θα παρουσιάσει μαζί με δύο ακόμη Έλληνες κορυφαίους τζαζίστες, τον Γιώργο Κωστελέττο στα drums και τον Γιώργο Κοντραφούρη στο hammond organ.

Μετά την βραβευμένη, (BBC, Smithsonian, Yale), τριλογία του στην Candid: “Secret Path”, “Labyrinth” & “Parallel Lines”, αυτό το άλμπουμ συνοδεύει την περιπλάνησή του καλλιτέχνη στον κόσμο.

Μια περιπλάνηση, που δεν θα μπορούσε να μην έχει σταθμό τον τόπο καταγωγής του καλλιτέχνη, το Βαλανιό της Κέρκυρας.

Με σκηνικό ένα ενετικό αρχοντικό και φόντο το καταπράσινο τοπίο της Βόρειας Κέρκυρας, η συναυλία παίρνει μια άλλη διάσταση, για να πλημμυρήσει τις αισθήσεις μας με τη μαγεία της αρμονίας του ήχου με την εικόνα.

“Nature Boy”, “Across The Universe”, “Light My Fire” & “Four Women”είναι μερικά από τα hits που θα ακούσουμε και άλλα πολλά.

Στο Βαλανιό Κερκύρας, Κτήμα Τζαμάλα, Δευτέρα 8 Αυγούστου και ώρα 9 μ.μ.

Η συναυλία του Δημήτρη Βασιλάκη είναι η πρώτη εκδήλωση του Αυγούστου. Θα ακολουθήσουν τουλάχιστον δύο ακόμα (του πολιτιστικού συλλόγου και της χορωδίας μας.
Παρακαλώ στείλτε μου το δελτίου τύπου αμφότεροι προκειμένου να το αναρτήσω .

Ένα οργισμένο τραγούδι το κατακαλόκαιρο.

2011-07-26T07:43:00.000-07:00

Και ένα τραγουδάκι αφιερωμένο σε όσους επιμένουν καθε βράδυ στην πλατεία αξιοπρέπειας, σε όσους οργισμένους στο φόρο του χωριού , σε όσους ετοιμάζονται να μας επισκευθούν αλλά και σε όσους δεν θα μπορέσουν φέτος.

Το βιντεάκι είναι δικής μου κατασκευής. Το τραγούδι ονομάζεται Canzone Arabbiata (Οργισμένο τραγούδι) και πρωτοτραγουδήθηκε απο την Anna Melato στην ταινία "Film d'amore e d'anarchia".

Οι εικόνες είναι απο το χωριό και η τελευταία εικόνα εναι απο ένα παράθυρο βιτρώ ένος ακατοίκητου σπιτιού στα Σφακερά που ανήκει στην οικογένεια του ποιητή και μέλους του σοσιαλιστικού ομίλου Κέρκυρας Σπύρου Νικοκάβουρα (1883- 1952).

Ο Παπασταμάτης στα Ιεροσόλυμα.

2011-07-17T10:49:00.000-07:00

Η επίσκεψη του Παπασταμάτη στα Ιεροσόλυμα και η βάπτισή του στον Ιορδάνη ποταμό ήταν ένα όνειρο ζωής που πραγματοποιήθηκε .

"Μα τόσο σοβαρή είναι αυτή η είδηση;" Θα πεί κανείς.

"Ασφαλώς!" , απαντώ.

Αν δεν είναι σπουδαία είδηση η πραγματοποίηση του ονείρου ενός ανθρώπου τότε τί είναι παρακαλώ;

Στην φωτογραφία βλέπουμε τον Παπασταμάτη να παραλαμβάνει ως δώρο έναν σταυρό απο τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο Β΄.

Χρειάζεται να κάνω αυτήν την διευκρίνηση γιατί όταν είδε την φωτογραφία η κόρη μου ρώτησε: "Ποιός είναι αυτός δίπλα στον Παπασταμάτη;"

Πάντα τέτοια Πάτερ Σταμάτιε.

ΥΓ. (Τώρα που το θυμήθηκα) Η λειτουργία της Κυριακής των Βαίων ήταν εξαίρετη.

Πέτρος Στραβοράβδης

2011-04-27T08:43:00.000-07:00

Γνώρισα τον ζωγράφο Πέτρο Στραβοράβδη στο "ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ" ενώ παρουσίαζε μια έκθεση με έργα του.
Ο Πέτρος είναι Βαλανίτης. Ο Προπάπους του μετοίκησε στο Μαντούκι και έκτοτε η οικογένεια ζούσε εκεί.
Ο Πέτρος ήρθε στο χωριό και προσπάθησε να βρεί κάποια πληροφορία για τους προγόνους του και την ρίζα της οικογενειάς του. Δεν κατάφερε πολλά πράγματα εκτός απο μια υπόθεση ότι κάποιος προγονός του είχε το παρατσούκλι "Κόκκινος".
Ο Διονύσης Στραβοράβδης (του Πάνου και έγγονας του Τάτση) λέει ότι η συγγενειά τους πρέπει να είναι μακρυνή.
Αν κάποιος γνωρίζει κάτι ας στείλει ένα μηνυμα στην σελίδα.

Το ξεσφάλι

2011-04-16T07:38:00.000-07:00

Ένα διήγημα του Χρήστου Κρασάκη

Χειμώνας 1963. Φτώχεια πείνα και μαυρίλα, άλλά και καινούργιο Σχολείο και πολλά παιδιά- γύρω στα ογδόντα- και τρεχαλητό. Πολύ τρεχαλητό!

Τρέχαμε το πρωί στο διάλειμμα, τρέχαμε το μεσημέρι στο σχόλασμα, τρέχαμε το βράδυ.

Δεν ξέραμε από Ινδιάνους και τέτοια. Δεν ξέραμε τι γίνεται ούτε στους Κυπριανάδες καλά- καλά.

Δεν είχαμε παιγνίδια, δεν είχαμε παπούτσια. Τα αυτιά μας είχανε μέσα ίσαμέ δύο κάρτα λίγδα. Το κεφάλι μας κουρεμένο γουλί μέσα στη βρώμα, γεμάτο σημάδια από τις «στραβές» της χειροκίνητης μηχανής του κουρέα, με δύο εξογκώματα πάνω από το μέτωπο. Ένα δεξιά κι ένα αριστερά, προοίμιο δύο ρωμαλέων κεράτων. Υπάρχουν φωτογραφίες της εποχής που φαίνονται αυτά τα σημάδια γιατί το φως που πέφτει επάνω- σα να παραξενεύεται κι αυτό- τα τονίζει…

Τρέχαμε, τρέχαμε και φωνάζαμε. «Σκοτώναμε» ο ένας τον άλλον και μετά ο «σκοτωμένος» περίμενε(;) να τελειώσει η «Μάχη» για ν’ αρχίσει το άλλο παιγνίδι!

Ότι κάναμε, το κάναμε επί τροχάδην: Βλέπαμε το χωροφύλακα, σταματούσαμε για λίγο να ακούσουμε τι λέει, αλλά μίλαγε σε μια παράξενη ακαταλαβίστικη γλώσσα. Ήτανε Ηπειρώτης… και πάλι φεύγαμε, φεύγαμε τροχάδην!

Ένα βράδυ, όπως έτρεχα, με αρπάζει ο πατέρας μου, μου δίνει μια μπουκάλα πράσινη κι ενάμιση φράγκο να πάω στου Στέλιου «να πάρω πετρόλιο για τσι λάμπες.» Αρπάζω τη μπουκάλα και τα λεφτά στο φτερό, και τρέχω προς το Φόρο.

Έξω από του Λάγιου βλέπω το Στέλιο με το χωροφύλακα να κουβεντιάζουν. Λέω του Στέλιου βαριανασαίνοντας και κεκεδίζοντας: «Ο-ο πα-πα-τέρας μου, μ-μούπε να μου δώκεις πε-πε-τρόλιο». Κι ο χωροφύλακας, με ύφος γραμματισμένου και πολύξερου ανθρώπου μου απαντάει: «Πιτρέλιο ρεϊ- πιτρέλιου του λεν»!

Τρέχαμε πέρα στου Ντόλου, που δίπλα στο μπακάλικο ήτανε το ελαιουργείο και την κίνηση την έδινε ένα δύστυχο άλογο χρώματος καφέ. Δεν υπήρχε ακόμα ρεύμα. Η «γεννήτρια» του ελαιουργείου ήταν αυτό το άλογο…

Όταν οι λουτρουβιάριδες παίρνανε χαμπάρι ότι φθάνουμε κάνοντας φασαρία, έβγαιναν έξω, μας έκοβαν το δρόμο και μας έχωναν μέσα, ώστε να φωνάζουμε και να τρέχουμε εκεί… κι έτσι, την ώρα που ήταν να παραδώσουνε το πνεύμα- άλογο και άνθρωποι- συνήθως απόγευμα- γίνονταν μέσα στο λουτρουβιό το έλα να δεις… ξύπναγαν οι πάντες και ξανάρχιζε η δουλειά!

Ακόμα θυμάμαι τη μυρουδιά αυτού του αλόγου, μπερδεμένη με τη μυρουδιά του φρέσκου λαδιού, τον ιδρώτα του και τις καβαλίνες.

Θυμάμαι το μάτι του- ένας φακός που μέσα του καθρεφτίζονταν ο κόσμος μου. Η καλοσύνη και η καρτερικότητα. Όταν μισάνοιγε η παρωπίδα… όπως μισανοίγει μια πόρτα για να μπει ο πιο αγαπημένος μας φίλος…

Λίγο πιο κάτω, πάνω από του Τσόμπρου που ήταν το χώμα μαλακό, παίζανε τσι μπάλες οι μεγαλύτεροι: ο Πέτρος του Μπόγια, ο Κωσταλύκος, ο Σπύρος ο Φασουλής, ο Νίκος του Τρύπου, ο Δημητρούλης τση Λαμπρινής, ο Πέτρος του Μανώλη και άλλοι. Στήνανε τα ίτζαλα και σε περίοπτη θέση τσι πιτσακούρες. Οι πιτσακούρες, ήτανε ίτζαλα με «ζωγραφιές» επάνω και οι αξία τους πολύ μεγάλη. Τις κουβαλούσαμε στις τσέπες μας σαν χρυσές λίρες και όλοι αυτές σημάδευαν με τις μπάλες τους!

Εμείς τρέχαμε και περνάγαμε από πάνω και τα ξεστήναμε, τους τα χαλάγαμε, κι ο Κωσταλύκος φώναζε: «πάλε τα κωλόπαιδα περνάνε- τώρα πέρασε κι ο Νουίνης πάνω στο γάιδαρο και μου τσάκισε δύο πιτσακούρες»…

Ο Νουίνης πάνω στο γάιδαρο, ήτανε θέαμα μοναδικό! Ατραξιόν που δεν μπορεί να ξεχαστεί με τίποτε: Σε γενικές γραμμές, θύμιζε τη στάση του Χριστού μπαίνοντας στα Ιεροσόλυμα. Όμως εδώ, ο Νουίνης, ήταν πολύ χοντρός με μεγάλη κοιλιά και καθώς κάθονταν με το πλάι πάνω στο γάιδαρο, η κοιλιά του γαιδάρου έκανε μια καμπύλη προς τα κάτω- πλησίαζε στο χώμα- και προς την αντίθετη πλευρά, ενώ η κοιλιά του Νουίνη έκανε προς τα κάτω, αλλά από την πλευρά που κάθονταν! (Το κέντρο βάρους δηλαδή, μετατοπίζονταν σε κάθε βήμα του ζώου, εκεί που γύριζε η κάθε κοιλιά- αν καταλάβατε).

Το σύμπλεγμα αυτό πήγαινε πολύ σιγά και ο Νουίνης φώναζε και σχολίαζε τα πάντα. Ό,τι έβλεπε μπροστά του και όχι μόνο. Το συνέκρινε κι όλας με κάτι παρόμοιο που έγινε χθες, προχθές, αντιπροχθές, πέρυσι, ακόμα και με κάτι παρόμοιο που είχε συμβεί στην Αρχαία Ελλάδα!

Σε αυτή τη στάση, που όποιος τον έβλεπε αναρωτιόνταν πως μπορεί και ισορροπεί, ένα βράδυ κράταγε στη μια παλάμη του με λυγισμένο τον καρπό- σαν τρόπαιο- ώστε να το βλέπουν όλοι, ένα ολοζώντανο χρυσοκίτρινο πεπόνι- και με το άλλο χέρι το σκοινί του γαϊδάρου.

Αυτός δε μίλαγε. Αλλά κάποια γυναίκα φώναξε: «Από τη Κοϊκιά- από τη Κοϊκιά!!»

Κι εμείς, που δεν είχαμε δει ποτέ πεπόνι μέχρι τότε, σημειώναμε με ανεξίτηλα γράμματα στη μνήμη μας τη λέξη «Κοϊκιά».

Κάτι σαν Γη της Επαγγελίας δηλαδή. Και βέβαια ήμασταν έτοιμοι να την… κατακτήσουμε- μόνοι μας- χωρίς τη βοήθεια κανενός!

Δεν καταφέραμε τίποτα όμως…

Μόνο στα όνειρά μας βλέπαμε έναν επίγειο παράδεισο με όμορφες βραγιές από πεπονιές, καρπουζιές, ωραία δέντρα με ροδάκινα και βερίκοκα…

Μπορεί κάποιοι μεγαλύτεροι από εμάς να είχαν φθάσει- απ’ ότι ακούω- από το Θωμά και τον Περικλή. Αλλά δε βρήκαν τίποτα. Διότι στο Βαλανειό… δεν ευδοκιμούν τα πεπόνια…

Ακόμα και τώρα, όταν πηγαίνω προς τα εκεί, μου έρχεται μια σφοδρή επιθυμία να ψάξω γι’ αυτό το «θαύμα», μέσα στους λόγγους πια…

Ίσως η Γη της Επαγγελίας να μην υπάρχει καθόλου και το παράλογο της ζωής να μας αναγκάζει να την εφευρίσκουμε κάθε τόσο και σε διαφορετικό μέρος, μέσα στη μνήμη μας, για να μπορέσουμε να αντέξουμε αυτό τον παραλογισμό που λέγεται ζωή.

Για να μπορέσουμε να λέμε «ζωή»- αυτό που μας επιβάλει να κάνουμε η συνήθεια…

Μα τα παιδιά δε μπορούνε να το χωνέψουνε αυτό το πράγμα. Τα παιδιά δε θέλουν να παριστάνουν το Σίσυφο: Βλέπουνε τα βουνά από μακριά και θέλουνε να πάνε εκεί, να δουν τι γίνεται και ύστερα να φύγουνε, να πάνε αλλού να δουν κι εκεί τι γίνεται. Δε νοιάζονται για μικρά πράγματα- ούτε για μεγάλα… και το βράδυ στα όνειρά τους μπορούν και φτιάχνουνε βραγιές με πεπόνια, δέντρα με λωτούς, κάνουνε πόλεμο με άγρια θερία και με τα στοιχειά της φύσης…

Δε λειτουργεί στη λογική των παιδιών η κατάρα των Θεών. Δεν κάνουνε το ίδιο πράγμα κάθε μέρα- δεν καταδέχονται τέτοια τιμωρία! Θα τα παρατήσουνε. Θα φύγουνε. Θα πάνε να ονειρευτούν…

Καλύτερα το’χουν να φάνε μερικές λουριές ή μερικές βιτσιές και την άλλη μέρα, πάλι από την αρχή!

Έτσι λοιπόν, καθώς βγήκαμε από το λουτρουβιό μια μέρα και πήγαμε δίπλα να αγναντέψουμε στο «Στρατί», να δούμε αν έρχεται κανένα φορτηγό και να τρέξουμε να «κολλήσουμε», όπως το μάτι μας πέρασε πάνω από τα βουνά, είδαμε πράγμα ασυνήθιστο: Πάνω από τον Αϊ Νικόλα στα Νερούλια, στο λόγγο του Πάντου, που κάθε μέρα τον βλέπαμε να χρωματίζεται από το φως του ήλιου και του ουρανού, τώρα υπήρχε κάτι σαν πληγή. Υπήρχε κάτι σαν αίμα. Κάτι που διέκοπτε… σαν κάποιος να πήγε και μουτζούρωσε αυτό που τόσο καιρό κοιτάζαμε… ταυτόχρονα έρχονταν στ’ αυτιά μας ο αντίλαλος από τσαπιά που σκάβαν… δεν ξέραμε αν ήταν κάτι καλό ή κακό, όμορφο ή άσχημο, δεν είχαμε κάτι να συγκρίνουμε…

Κάποιος είπε: «Ο Πάντος ξεσφαλίζει» και φύγαμε γρήγορα να προλάβουμε το φορτηγό.

Εμένα όμως μου φάνηκε πολύ περίεργο αυτό πράγμα. Κάτι πρωτόγνωρο. Σαν να γίνεται κάποια μεγάλη αλλαγή και οι λέξεις «ξεσφαλίζει», «ξεσφάλι», στριφογύριζαν μέσα στ’ αυτιά μου. Και όλο το βράδυ, στα όνειρά μου, έκανα συνδυασμούς μ’αυτές τις λέξεις.

Έβλεπα μεγάλες «σφαλιές» κι ανθρώπους να τις χτυπάνε με τα τσαπόνια, να πολεμάνε να τις ξεριζώσουν, να σπάσουνε τις ρίζες τους για να μη ξανά φυτρώσουν. Άκουγα τον ήχο του τσαπονιού όταν χτύπαγε πάνω στις πέτρες και γίνονταν πιο οξύς και πιο βίαιος.

Έβλεπα στη θέση των κουραμιών και των πουρναριών αμπελώνες με πράσινα γερά φύλλα, τσαμπιά με χαρούμενα σταφύλια να σφύζουν από ζωή, βραγιές με πεπόνια και καρπούζια, μεγάλα και γερά δέντρα που λύγιζαν από τους πολλούς καρπούς… νερά να τρέχουν και να κελαρύζουν καθαρά και χαρούμενα…

Μέχρι γλυκά και παγωτά «Καπρίς»… έβλεπα στον ύπνο μου, ο αθεόφοβος, να κρέμονται από τα δέντρα!

Έβλεπα το Σπούργιτα να κάααθεται ξαπλωμένος, να κρατάει ένα μεγάλο τσαμπί σταφύλι και να τσιμπολογάει, άνετος χωρίς σκοτούρες με το δάσκαλο, χωρίς παλακουριές, καθαρός- καθαρός, όπως οι Πρωτόπλαστοι στον Κήπο της Εδέμ…

Έβλεπα το Μήτσο- που ήταν φίλος και συμμαθητής μου- να φορτώνει ένα πανέμορφο και γερό γάιδαρο με όλα τα καλά, ήρεμος και χωρίς σκοτούρες κι αυτός: έβαζε τα ροδάκινα, τα πεπόνια, τις ντομάτες, τα καρπούζια ξεχωριστά και από πάνω τα βερίκοκα και τα σύκα που ήταν μαλακά….

Την άλλη μέρα βέβαια, στο σχολειό, έβλεπα τη γνώριμη εικόνα: το Σπούργιτα στο διάλειμμα πάνω στο τσουφυλλίδι, το Δάσκαλο από κάτω να ωρύεται, το Μήτσο με μια τιράνκα να του κρέμεται… και όλοι στο ίδιο χάλι, να γυρεύουμε λίγο ψωμί ο ένας από τον άλλον, όπως ο σκύλος του Τάκη του Σμπύρη ο Κεμάλ και ο Τζακ του δάσκαλου.(Ένας γερο- σκύλος, βλοσυρός και παράξενος που όμως, μόνο με τα παιδιά έκανε χωριό και χαμογελούσε κάπου- κάπου!)

Ήρθα στα συγκαλά μου, γιατί ο Μήτσος ήταν φίλος μου, και με όλα αυτά θα τον έχανα: πως θα γίνεται ο ένας στον Παράδεισο και ο άλλος στην Κόλαση;

Μάλιστα κανόνισα να πηγαίνω πιο συχνά στο σπίτι του Μήτσου για «να διαβάζουμε», να βλέπω και τι γίνεται: τίποτα δε γίνονταν. Ο Γεράσιμος πιο λιγομίλητος, πιο κουρασμένος. Η Μάντε όπως πάντα, άγιος άνθρωπος και γλυκός και με άπειρη αγάπη στα παιδιά. Αγάπη καθαρή και ανεπιτήδευτη που στο τέλος νόμιζες πως μπορούσες να πάρεις κι ένα κομμάτι μαζί σου… να το βάλεις στη τσέπη σου μαζί με τα ίτζαλα και τα σφιγκιά και να το βγάζεις για να σκεπαστείς τις δύσκολες ώρες που κρύωνες ή που σ’ έπιανε το στομάχι σου από τη φτώχεια και τη κακοπέραση…

Οι εργασίες προχωρούσαν στο ξεσφάλι του Πάντου. Οι Βαλανίτες μαζεύονταν καμιά φορά εκεί απόπερα στου Ντόλου, κοιτάζανε και σχολίαζαν: «οπωπώ ορέ, νοικοκύρης που είναι αυτός ο Γεράσιμος,» έλεγε ο ένας. «Και τι εργάτης, που κάνει θαύματα- και τα ‘βαλε με τσου λόγγους και με τα άγρια πουρνάρια,» έλεγε ο άλλος. «Πόσες ξέστες κρασί θα κάμει- πόσους μούρους θα φυτέψει…» Κάποιοι πιο δύσπιστοι λέγανε «πως δε θα κάμει τίποτα, θα ξεμπερδέψει τα παιδιά του και τη Μάντε, θα ξεμπερδέψει και το γάιδαρο… γιατί δεν έχει νερό… και πως θα το κουβαλεί από τον Άϊ Νικόλα… με τσου σίκλους;»

Αυτά όλα τα άκουγα και δε μου έκαναν εντύπωση. Ήτανε μέσα στο σκεπτικό που είχα αναπτύξει μέχρι τότε. Ώσπου ακούω κάποιον να λέει: «το ξεσφάλι το κάνει για να εξασφαλίσει τα παιδιά του!»

Αυτό μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Μου τα άλλαζε όλα μέχρι τώρα. Είχα χτίσει όλο το συλλογισμό στις «σφαλιές» (χαμηλοί θάμνοι). Τώρα έμπαινε καθαρά πιά, η λέξη «εξασφάλιση» που και αυτή ηχητικά ήταν κοντά στο «ξεσφάλι», αλλά δεν ήξερα τι πάει να πει.

Ρωτάω τον πατέρα μου το βράδυ να μου πει, και μου λέει: «θα σου δώκω ένα φούσκο, και θα δεις τι είναι η εξασφάλιση!»

Ούτε καν σφαλιάρα δε μου είπε, μήπως έβγαζα καμία άκρη. Διότι «ασφάλεια» «σφαλιάρα» είναι κάπως κοντά… ηχητικά πάντα ε; Αλλά φούσκος…

Ρωτάω- ποιόν άλλον- το Τάκη το Σμπίρη που καθότανε μισοξαπλωμένος- μισοκοιμισμένος στον ήλιο, μπροστά από το πορτόνι του Άγιακώβου, με λυγισμένο το ένα γόνατο του που πάνω του ισορροπούσε μια κούπα με καφέ: «Ορέ Τάκη… τι θα πει εξασφάλιση;» και χωρίς να κουνηθεί, μόνο ανοίγοντας λίγο το αριστερό του μάτι, μου λέει: «Σύρε φεύγα από τον ήλιο, ορέ γιε του παπά, μη σου κόψω καμία Παναγία!»

Άρχισα να πιστεύω πως είναι κάτι κακό αυτή η… εξασφάλιση. Τα παιδιά δεν ξέρανε τι είναι. Άλλος έλεγε το ένα, άλλος έλεγε το άλλο.

Ντρεπόμουνα να ρωτήσω και τη μάνα μου. «Κι αν είναι «βρομόλογα;» αναρωτιόμουν. «Κι αν με βαρήσει;»

Τέλος πάντων, κάνω τη καρδιά μου πέτρα κι ένα πρωί που με ετοίμαζε για το σχολειό και ήταν κάπως στις καλές της, τη ρωτάω: «μάνα, τι θα πει εξασφάλιση;»

Σκέφτεται για λίγο και μου λέει: «θα πει ασφάλεια»

-Τι θα πει ασφάλεια, ωρή μάνα;

-Ασφάλεια θα πει ότι κάνω κάτι τώρα, για να είμαι ήσυχος αργότερα… Έλα πράττει τώρα να πας στο σχολειό, θα μοιράσουνε το τυρί και δε θα προλάβεις….

Μέχρι τώρα έχω μια απέχθεια γι αυτή τη λέξη, να μα το Σταυρό!

Ό,τι έβλεπα να κάνουν στο χωριό τα παιδιά και οι μεγάλοι, προσπαθούσα να το ερμηνεύσω σαν κάτι που κάνουν τώρα, για να έχουν την ησυχία τους αργότερα.

Τι να την κάνει ένα παιδί νηστικό την «ασφάλεια»- και αργότερα κι όλας;

Εμείς ψωμί θέλαμε και τώρα. Όχι αργότερα…

Έβλεπα τον Τάκη ξαπλωμένο στον ήλιο κι έλεγα: αυτός τι κάνει τώρα, για νά’χει την ησυχία του αργότερα. Αφού και τώρα μια χαρά είναι και αργότερα πάλι το ίδιο θα είναι!

Έβλεπα το δάσκαλο να βαράει το Γιώργο του Νταλιμάτσια με τη βέργα, κι έλεγα πως τον βαράει τώρα για να είναι ασφαλής… αργότερα;

Έβλεπα το Σπούργιτα να παίρνει φόρα και να ανεβαίνει σε κλάσματα του δευτερολέπτου πάνω στην ελιά, κι έλεγα τι ασφάλεια έχει αυτός τώρα…τι κάνει για αργότερα…

Δεν είχαμε τίποτα τώρα. Πως θα είχαμε… αργότερα;

Μήπως ήταν κάτι που έμοιαζε με κείνη την «οικογένεια» που είχε το Αναγνωστικό του σχολείου ζωγραφισμένη;

Που αποφάσισαν να πάνε εκδρομή και πήγε ο πατέρας να φέρει ένα αυτοκίνητο, κι έφερε ένα… καμπριολέ, και κορνάρισε, και μπήκε όλη η οικογένεια μέσα, εκτός απ’ τη γιαγιά, ύστερα ξανά κορνάρισε και όλοι ήτανε χαζοχαρούμενοι σα να είχαν έρθει από άλλο Πλανήτη;

Αμ’ εκείνος ο μανάβης πάλι… που είχε τα σύκα και τα άλλα φρούτα σε… τελάρα, τακτοποιημένα και φώναζε «σύκααα- καλά σύκααα- έχω σύκα μέλιιιι!»

Δε τα πιστεύαμε αυτά τα πράματα, όσο κι αν μας βάραγε ο δάσκαλος.

Ήτανε άσχετα με τη ζωή που κάναμε…

Εμείς τα σύκα τα κλέβαμε πάντα- και τα τρώγαμε μαζί με τα φλούδια να προλάβουμε να μη μας πιάκουνε… ΤΩΡΑ όχι αργότερα που… θα μας έρχονταν η όρεξη… Δε μας τα πρόσφερε ο μανάβης.

Μια φορά, είχαμε κλέψει όλες τις κινέττες του Γεροντικού- και όταν λέω όλες- το εννοώ. Ήμασταν πολλοί. Είχαμε κάνει «ντου». Πεινάγαμε. Κι αυτές μοσχομύριζαν. Γιομίσαμε τις τσέπες, τους κόρφους, βάλαμε και μέσα στα βρακιά μας, τρώγαμε κι όλας. Ύστερα τρέχαμε- τρέχαμε, ώσπου φτάσαμε στους… Κυπριανάδες. Πίσω μας, έτρεχε κι αυτό, ένα σύννεφο που μύριζε φρέσκο μανταρίνι… Στους Κυπριανάδες δίναμε- δίναμε σε όλους μανταρίνια. Ξεφορτώναμε.. Τα είχαμε πάρει όλα! (Να, πως «ο χαμένος τα παίρνει όλα»)

Πολλές φορές μας έπιανε κόψιμο και καθόμαστε όλοι στη σειρά και «βγάζαμε τα άντερά μας».

Μα και οι μεγάλοι τα ίδια τραβούσανε:

Μια φορά είχε έρθει ο Δεσύλλας, ως υποψήφιος βουλευτής, να βγάλει λόγο στο Φόρο. Και όπως έλεγε από το μπαλκόνι του Αμερικάνου διάφορες σαχλαμάρες… ότι θα κάμει γέφυρα από τους Χωρεπισκόπους στο Βαλανειό… και τέτοια… ακούγεται μια δυνατή γυναικεία φωνή από κάτω: «Με το μπακαλάρο τι θα κάμεις;»

Ήταν η Λένη του Κουρέ, η Μπάλα η λεγόμενη, που της άρεσε ο μπακαλάρος περισσότερο από τα λάχανα…αλλά….

Μια άλλη φορά, πηγαίναμε στους Κυπριανάδες, ο πατέρας μου, ο Νταλιέτος, κι εγώ- πίσω και σε απόσταση- για να κάνουμε κάποιο Μνημόσυνο.

Άκουγα το Νταλιέτο να λέει του πατέρα μου:

- Λες, ορέ παπά, να μας δώκουνε και κανένα κατοστάρικο;

- Για κατοστάρικο δεν ξέρω. Αλλά θα φάμε σίγουρα. Δε θα μας αφήσουν να φύγουμε νηστικοί, όοχι! Θάχουνε καμία φασουλάδα, ψωμί, θα κάμουμε ζεματούρα… ορέ θα ρίξουμε κουταλιές που θα πάει καπνός!

Εγώ άκουγα πίσω, και περίμενα να πούνε, πως θα δώκουνε και κανένα γλυκό του παιδιού… κάτι τέλος πάντων που θα έχει και για το παιδί…

Φθάσαμε στους Κυπριανάδες, μας υποδέχθηκαν με φωνές και χαρές- μέχρι εδώ καλά πηγαίναμε- κάναμε το Μνημόσυνο, μας πήγαν για… καφέ… μας χαιρετήσανε… και… ύστερα πήραμε και οι τρεις το δρόμο του γυρισμού με κατεβασμένα μούτρα- χωρίς να μιλάμε…

Μετά από πολλή ώρα, ακούω το Νταλιέτο να λέει του πατέρα μου:

- Βάρει κουταλιές…. Και πούϊντες… ε, παπά;- βάρει κουταλιές και…πούϊντες…

Το ξεσφάλι προχωρούσε;

Το ξεσφάλι το ξεχάσαμε.

Γιατί μεγαλώναμε και τι θα κάναμε πια στο χωριό;

Αρρωστήσανε και οι ελιές. Δεν υπήρχε ούτε λάδι πια…

Σκέτα λάχανα.

Κάπου- κάπου λίγο τυρί γεμάτο σκουλήκια. «Παιδούλια» τα λέγανε. Δεν ξέρω γιατί… ίσως γιατί δε μπορούσανε να φάνε εμάς(;). Ίσως για να ξεχνάνε πως ήτανε σκουλήκια;; Για να ξορκίσουν το κακό που τους βρήκε με όλα αυτά τα παιδιά…και… τα «παιδούλια;»

Φύγαμε…

Άλλοι στην Αθήνα, άλλοι στη Χώρα, άλλοι στη Γερμανία, στην Αυστραλία, ο Κατσαμπλιάς στην Αμερική…

Εγώ έφθασα στην Αθήνα με ένα σαπιοκάραβο παραμονές της Δικτατορίας…

Όπως περνάγαμε από την Ομόνοια με τον αδερφό μου- αυτός ήταν ήδη στην Αθήνα- πέσαμε σε διαδήλωση των οικοδόμων που με τσαπόνια ξηλώνανε τα πεζοδρόμια. Ούτε πουρνάρια, ούτε κουραμιές… κάτι βρώμικα πεζοδρόμια ξηλώνανε… και φωνάζανε για την Κύπρο…αναποδογυρίζανε κάτι τεράστια λεωφορεία με κεραίες, καίγανε ωραία μαγαζιά… η αστυνομία να ρίχνει στο ψαχνό… και όχι στα ψέματα, όπως κάναμε εμείς στο χωριό…

Ζαλισμένος και φοβισμένος λέω στον αδερφό μου: «θα κάμουνε ξεσφάλι;»

«Όχι» μου λέει, «όχι ρε, τι ξεσφάλι, εδώ θα γίνει κόλαση…»

Τα καταφέραμε και φύγαμε, και φθάσαμε στο σπίτι. Ένα χαμόσπιτο στο Ρέμα της Καισαριανής…

Εκεί, παλεύανε ακόμα να βρούνε κάποια άκρη, οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία…

Ένα τραγουδάκι έτρεχε επίμονο κάθε βράδυ στο διπλανό χαμόσπιτο:

….»Η αγάπη είναι καρφίτσα- βρε αμάν- π’ αγκυλώνει τη καρδιά

Η αγάπη είναι καρφίτσα- βρε αμάν- π’ αγκυλώνει τη καρδιά.

Και αγκύλωσε κι εμένα- βρε αμάν- και δε βρίσκω γιατριά

Και αγκύλωσε κι εμένα- βρε αμάν- και δε βρίσκω γιατριά…»

Το τραγουδούσε μια γυναίκα, που δεν έμαθα ποτέ αν ήταν νέα ή γριά.

Όμως είχα την αίσθηση πως όποια τραγουδάει έτσι, μεταμορφώνεται σε κοπέλα!

Και γίνεται νεράιδα, που κρατάει μια καρφίτσα, αντί για μαγικό ραβδάκι. Όταν καταλάβει πως δεν αγαπάς, τρέχει και σ’ αγκαλιάζει. Ύστερα βρίσκει μια ευκαιρία και σου τσιμπάει με τη καρφίτσα τη καρδιά. Κι έτσι ξυπνάει τους ανθρώπους όταν ξεχνάνε να αγαπάνε, χωρίς να τους πληγώνει και πολύ…

Η αγάπη είναι καρφίτσα, βρε… Ίσα- ίσα που θα το καταλάβεις… Μη φοβάσαι… Ένα μικρό τσίμπημα θα είναι και…

Μανταρινιά πουθενά μέχρι τώρα… έστω και του Γεροντικού.

Ορίζοντας πουθενά μέχρι τώρα… έστω και πληγωμένος.

Τώρα, σας γράφω από την Ομόνοια, κι όλο έχω την αίσθηση, πως εδώ πίσω στα Εξάρχεια, θα κάμουνε «ξεσφάλι» όπου νά’ναι….

Όλο ξεκινάνε κι όλο τίποτα δεν κάνουν όμως…

Όπως ο Γεράσιμος του Πάντου.

Που και αυτός τελικά δεν έκαμε τίποτα.

Γιατί, όποιος πάει να κοιτάξει από του Ντόλου

Πάλι τα βουνά θα ‘δει

Να παίρνουν χρώμα

Από τον ουρανό- κι από τον ήλιο.

Μπορεί και γιατί

Η νεράιδα με τη καρφίτσα

Να ‘γινε καπνός;

Χρήστος Κρασάκης- (Καβάσιλας)

Φλεβάρης 2011

ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΑΜΟΓΕΛΑ

2011-04-04T10:00:00.000-07:00

Ένα πρωτότυπο παιδικό Blog δημιούργησε ο συγχωριανός μας Αντώνης Κρασάκης (Τζούγας) , γιός του Νίκου και της Αριστέας.

Ο Αντώνης είναι εκπαιδευτικός σε δημοτικό σχολείο της Αθήνας και η αγάπη του για το λειτούργημα τον οδήγησε να δημιουργήσει μια πρωτότυπη σελίδα για τα παιδιά αλλά και για τους μεγάλους.

Όταν οι άλλοι βιάζονται να σχολάσουν , ο Αντώνης συνεχίζει την ενασχόλησή του με την εκπαίδευση. Εδώ που τα λέμε η πραγματική μετάδοση της γνώσης συνήθως γινεται μέσα απο τέτοιες ανεπίσημες διαδικασίες.

Ευχόμαστε καλό ταξίδι στην σελίδα του Αντώνη και , βεβαίως, θα μπορείτε να ανοίξετε την σελίδα του και απο τα link του Βαλανειού.

Τα "Παιδικά χαμόγελα" μπορείτε να τα ανοίξετε απο εδώ.

http://www.akrasakis.blogspot.com/

Καθάριο τρέχει το νερό

2011-03-13T08:38:00.000-07:00

Πέθανε στην Θεσσαλονίκη ο Κρητικός Μανώλης Ρασούλης . Το καλοκαίρι τραγουδήσαμε μαζί και κάτι τέτοια εμεις δεν τα ξεχνάμε . Καλό ταξίδι Μανώλη

Σπύρος Μεσημέρης(τση μαριέτας) και Αγγελική Μεσημέρη(τση βουνιώτσας)

2011-02-27T06:11:00.000-08:00

Η φωτογραφία είναι του 1971 και την έστειλε ο Νικόλας Μεσημέρης και η κόρη του.

Μιά σπάνια προπολεμική φωτογραφία

2011-02-06T02:34:00.000-08:00

Μου την έστειλε ο συγχωριανός μας ο Σπύρος Κατσούρης που είναι ανηψιός του Παπακαβάσιλα.
Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στο πηγάδι σε κάποια βάφτιση και σε πρώτο πλάνο βλέπουμε τον Παπαχάχαλη και τον Παππού του Σπύρου, τον Νίκο Κρασάκη και πατέρα του Παπακαβάσιλα που ήταν ψάλτης.

Το εμπόριο

2011-01-17T09:31:00.000-08:00

Η σειρά των διηγημάτων του Παπακαβάσιλα που ακολουθεί είναι το τρίτο μέρος και δημοσιεύεται με την επιμέλεια του Χρήστου Κρασάκη.

Ο ΜΥΛΟΣ
Εγώ τότε σε αυτή την ηλικία έκανα και το μυλωνά.
Είχαμε το μύλο στην Ιτιά, εμείς, οι Μπουριτσαίοι, και οι Νταλιεταίοι.
Τον είχαμε μοιράσει κι εγώ είχα ένα μέρος το μήνα, και στις εννιά αυτές μέρες οικονομούσα από τριάντα με σαράντα λίτρες γέννημα, που ζυμώναμε μια- δυο φορές μ αυτό.

Ας πούμε πως τα καταφέρναμε να κουτσοζήσουμε. Εγώ όμως σαν παιδί ήθελα και κάνα φράγκο για καμία κοντσίνα κανένα ούζο, λίγο κρασί…
Τότε στο χωριό, δυο- τρεις έκαναν κρασί, και το έπιναν.
Αν έκαναν οι άλλοι το πούλαγαν για να καλύψουν κάτι πιο αναγκαίο.
Στο μύλο που καθόμουνα τις εννιά μέρες το μήνα, μάζευα βεργιά από ιτιές κι έκανα κανένα κοφίνι.
Τα έφτιαχνα ωραία, και παρ όλο που φτιάχνανε πολλοί στο χωριό, εγώ τα πούλαγα στις Αηδουλίτσες και τσι Κυπριαναδίτσες που έρχονταν να αλέσουν.
Η αλήθεια είναι όμως πως καμία δεν είχε λεφτά να μου πλερώνει αυτό το τάλαρο που ήταν η αξία τους. Με ένα τάλαρο αγόραζες πέντε κάρτα ψωμί ή μια μποτίλια κρασί ή μια ροδέλα ράμματα για μπάλωμα του φτυαριού!

Για να αγοράσεις ένα κουτί τσιγάρα μικρό, από έντεκα τσιγάρα, ακόμη ήθελες μισό φράγκο. Είχε πεντέμισι φράγκα.
Αυτή ήταν η αξία του τάλαρου. Και για να το οικονομήσεις έδινες ένα κοφίνι.
Εγώ έδινα το κοφίνι στην αλεσματάρισσα και όταν έρχονταν να αλέσει ξανά και με εύρισκε στο μύλο μου το έδινε, αν δεν ήμουν εκεί τότε μου το έστελνε με τον Νταλιέτο ή τον Μπουρίτση, τους άλλους μυλωνάδες.

ΤΑ ΤΕΡΤΙΚΑ

Ο Σαμιώτης εβοηθούσε τον πατέρα του κι έφτιαχναν τερτικά. Τις Κυριακές, όσοι έφτιαχναν τερτικά, φόρτωναν τις γυναίκες τους ή άλλες γυναίκες επί πληρωμή, και τα πήγαιναν στα χωριά να τα πουλήσουν, στην τύχη…
Πόσες φορές δεν βρήκαν αγοραστές και τα παράτησαν εκεί και γύρισαν σπίτι τους χωρίς λεφτά και χωρίς τερτικά…
Ο Κοκόλης, για να τα πουλάει εύκολα- τα έδινε πολύ φτηνότερα από τους άλλους- μα κι ο κόσμος που τα αγόραζε από ανάγκη, ήταν φτωχοί άνθρωποι.
Αλλά κανένα πράμα δεν μπορεί να είναι καλό όταν είναι πολύ φτηνό, κι ο Κοκόλης τα πλάκωνε για να φτιάξει πολλά αλλά δεν ήτανε στέρεα, πλέρια.
Εδώ αξίζει να γράψουμε κάτι που έγινε τσου Καρσάδες με τα φτηνά τερτικά του Κοκόλη:
Μια Κυριακή πήγε ο Κοκόλης τσου Καρσάδες, ξεπούλησε τα φτηνά τερτικά γλήγορα, και γύρισε στο χωριό.
Μέσα στη βδομάδα όμως, ένας αγοραστής καρσαδίτης, έγειρε ένα τερτικό ανάποδα- με τον πάτο απάνω και το στόμιο κάτω -όπως κάναμε όλοι τότε για να εξυπηρετηθούμε- και πάτησε απάνω για να φτάκει ένα σταφύλι από την περγουλιά.
Όπως εγδώθηκε για να το κόψει έφυγε ο πάτος του τερτικού κι ο Καρσαδίτης βρέθηκε μέσα στο τερτικό. Το τερτικό του εφτανε μέχρι τη μέση του, και όπως είναι κωνικό το σχήμα του, έμοιαζε με… φούστα!!
Δεν είπε τίποτα παρόλο που σκιάχτηκε, και με ποιόν να τα έβανε;
Πρέπει να πούμε πως ήταν και αγαθός άνθρωπος κι έτσι περίμενε νάρθει η Κυριακή να κάμει τα παράπονά του στο μάστορα, τον Κοκόλη, που αγόρασε το τερτικό.
Πράγματι την Κυριακή να σου ο Κοκόλης τσου Καρσάδες!
Τον πλησιάζει ο Καρσαδίτης και με το ιδιότυπο χιούμορ- τη καρσαδίτικη προφορά- του λέει:
-Δε μου λες πατριώτη, τώρα που μού καμες τη φούστα θα μου κάμεις και το από πάνω, τη μπλούζα;
Ερώτηση που έχει μείνει στην ιστορία και τη λένε σαν ανέκδοτο!
Ο Κοκόλης δεν εκατάλαβε αμέσως και όταν του εξήγησαν οι Καρσαδίτες είπε:
-Εγώ κάνω τερτικά για να βάνουνε πράματα μέσα, κι όχι για να ανεβαίνουνε απάνω από την ανάποδη και μετά να τα κάνουνε φούστες!!
Αυτό ήταν όλο. Τον κέρασε κι όλας ο Καρσαδίτης και η παραξήγηση διαλύθηκε.
Και τώρα καταλαβαίνει ο αναγνώστης πόση ανάγκη είχαμε να οικονομήσουμε κανένα φράγκο, να κεραστούμε σαν παιδιά, που πηγαίναμε περίπατο στο «στάδιο» και περνούσαμε από το μαγαζί του Ντόλου.
Να πάρουμε λίγο ταμπάκο από το Μπάρο- τότε μαθαίναμε να φουμάρουμε- εδούλευε εφημερίδα και πατατόφυλλο που πήγαινε καπνός (κυριολεκτικά).
Γι αυτό έπρεπε να κονομήσουμε όβολα, κάτι να σκεφτούμε, κάτι να κάμουμε- κάποια δουλειά…
Κι έτσι βρήκαμε τι θα κάναμε, που κατά τους υπολογισμούς μας, θα έβγαινε ένα καλό μεροκάματο!!

Ο ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ

Ήταν είκοσι του Αλωναριού, και από τη πρώτη Αυγούστου αρχινούσε το προσκύνημα στον υψηλό Παντοκράτορα. Κρατούσε- και ακόμα κρατάει- τσι έξι πρώτες μέρες του μήνα. Από τη πρώτη Αυγούστου μέχρι τσι έξι που είναι η γιορτή.
Τότε, και μέχρι σήμερα, πήγαιναν πολλοί μικροπωλητάδες, άλλος με σταυρίδια και μέτρες, οι Μαλακιώτες με κουλούρια, κουτσούνες, κοκόρους, πιστόλες και άλλα.
Ακόμα και καρπούζια ανέβαζαν με τσου γαιδάρους.
Εγώ με το Σαμιώτη σκεφτήκαμε να πάμε με κουλούρια. Αλλά για να βγάλουμε περισσότερα όβολα είπαμε να μη τα αγοράσουμε από τσου Μαλακιώτες. Το Λάτα ή τον Μανάρη, και να τα φτιάξουμε μόνοι μας…

Ο ΣΤΕΦΑΝΗΣ ΤΟΥ ΜΠΟΥΓΚΟΥ

Αποφασίσαμε λοιπόν, να πάμε στο Στεφανή του Μπούγκου, που ήξερε να κάνει κουλούρια και είχε και κάποια υλικά που βάζανε μέσα στο ζυμάρι για να γίνουν ωραία. Θα τον πληρώναμε που θα μας έλεγε πώς να τα κάμουμε.
Ο Μπούγκος είχε πάψει να κάνει αυτή τη δουλειά.
Ούτε «κοτσιλιές» έκανε, που τότε τσι πουλούσε στο μαγαζί του μία δεκάρα τη μία. Είχε σταματήσει πριν από έξι μήνες να ανακατώνεται με τα ζυμάρια και τσου φούρνους. Ήταν γέροντας και δεν μπορούσε πια.
Πράγματι, ο Μπούγκος δέχτηκε αμέσως όταν του το προτείναμε.
Τώρα μας έλειπε όμως το κυριότερο… το κεφάλαιο..
Για το κεφάλαιο θα πηγαίναμε στον Καστάνη. Στον πλούσιο του χωριού! Γιατί τότε, μετά από τους λαδέμπορους και δύο μεγάλα μαγαζιά που μας χρέωναν, ήταν ο Καστάνης ο λεφτάς.
Του το είπαμε και δέχτηκε να βάλει το κεφάλαιο εκείνος, εμείς τη δουλειά, και ο Στεφανής τη μαστοριά!
Μέχρι εδώ όλα πήγαιναν καλά.
Ο Στεφανής μας πήρε κάτω στο σπίτι του, που είχε το φούρνο, να μας κάμει θεωρία να ξέρουμε τι θα κάνουμε- όταν θα έφερνε ο Καστάνης τα υλικά από τη χώρα, σύμφωνα με τη παραγγελία που του έδωκε ο Στεφανής ο Μπούγκος.
Είχε λίγο αλεύρι εκεί, μας είπε και το ζυμώσαμε, και μας έδειξε πως θα κάναμε τα κουλούρια, τσι κουτσούνες, τσου κοκόρους, και τα πιστόλια.
Αφού είδε πως τα καταφέρναμε μας είπε εν τάξει. Όταν έρθουνε τα υλικά θα τα φτιάξουμε…

ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ

Εδώ πάλε θα κάμω μια παρένθεση για να σας περιγράψω το σπίτι του… μάστορα του Μπούγκου και τα άλλα σπίτια του χωριού.
Ανεβήκαμε απάνω στο πάτωμα από μια σαπρόσκαλα. Από την κόρδα τση σκεπής κρέμονταν ένα κοφίνι από έναν κλίτσιο- πάνω στο κλίτσιο- ήταν δεμένοι ένα μάτσο αδραχτιλιώνοι με τα αγκάθια προς τα ‘πάνω ώστε να εμποδίζουν τσου μποντικούς να μπούνε μέσα στο κοφίνι και να φάνε ό,τι είχε μέσα…
Αυτό ήταν τότε το αρμάρι για κάθε σπίτι, που φυλάγαμε μέσα κάθε τι φαγώσιμο, να μη το βρουν οι μποντικοί.
Το κοφίνι αυτό συνήθως, ήταν μεγάλο- χεροκόφινο- όπως το λέγαμε και ήταν κρεμασμένο σε τόσο ύψος, όσο να το φτάνει ένας μεγάλος. Εκεί εβάναμε το ψωμί- τσι μπαρμπαρέλες- ποιος ζύμωνε τότες με αλεύρι από στάρι…
Αυτό ήταν το ντουλάπι μας.
Ύστερα αν θέλαμε να φυλάξουμε φαΐ για κάποιον που ήταν έξω και θα αργούσε να ‘ρθει, το φυλάγαμε στο συρτάρι του μπάγκου που απάνω τρώγαμε. Αν δεν υπήρχε μπάγκος, τότε μέσα στο φούρνο. Φούρνο είχανε όλοι, τραπέζι;;
Από όσα σπίτια ήξερα- γιατί γύριζα με τον Παπαχάχαλη και κάναμε Παρακλήσεις το δεκαπενταύγουστο ή τα Θεοφάνεια με τα κάλαντα- τα μισά είχανε τραπέζι όπως το λέμε τώρα. Και σκάνιο για να κάθονται, όπως το λέγαμε τότες.
Τότες που κάθονταν να φάνε;
Όλα τα σπίτια είχαν ένα μπαγκούλι ή έναν σουφρά. Το μπαγκούλι είχε τέσσερα κομμάτια ξύλο για πόδια και ήτανε τετράγωνο. Ο σουφράς δεν είχε πόδια, ήταν δύο κομμάτια τάβλες πλάτους σαράντα εκατοστά και καρφωμένη απάνω μια «ρόδα» εβδομήντα εκατοστά διάμετρο.
Το ύψος ήταν το πλάτος τση τάβλας, όπως και στο μπαγκούλι, και τα δύο ποτέ παραπάνω από σαράντα- σαράντα πέντε εκατοστά ύψος.
Εκεί γύρω- γύρω κάθονταν η οικογένεια κι έτρωγε καθισμένοι απάνω τσι κρούσες που ήταν ή από ελιά- χοντρό γογγύλι- ή από κεπαρίσσι ή άλλο ξύλο.
Αυτά ήταν τα έπιπλά μας.
Τα τριτσέλια που φτιάχναμε το κρεβάτι, και η κασέλα, το πιο ακριβό έπιπλο.
Εκεί είχε τη προίκα της η νοικοκυρά. Οι κατσαριόλες, τα ταψιά, τα τηγάνια, ήτανε από χάλκωμα. Τα πιάτα, το μπουκαλέτο ή μαστραπάς, οι κύκαρες, οι τσουκάλες, όλα αυτά ήταν από πηλό και τα φτιάχνανε στη Γαρίτσα!
Μεγάλη πολυτέλεια για κάποιο σπίτι ήταν όταν είχε κάποια ποτήρια από γυαλί και κανένα ρακοπότηρο που πίναμε κουνιάκου του Αϊ Βασιλιού ή όταν κάποιος ήταν άρρωστος και τον πονούσε το στομάχι του…
Είχαμε και κάνα- δύο μπουκάλες, που όταν είχαμε λεφτά, αγοράζαμε κρασί!!
Σοβάδες δεν υπήρχαν στα περισσότερα σπίτια, ούτε στο δικό μου, εχτός από μια κάμαρη που κοιμούντανε ο πατέρας μου με τη μάνα μου.
Το υπόλοιπο σπίτι ήταν «αβέρτο».
Τσι τρύπες από τσι σκαλωσιές τσι χρησιμοποιούσαμε για ράφια. Τσι κλείναμε απ έξω με λίγο πηλό και μια πέτρα και είχαμε από μέσα ένα ράφι που βάναμε απάνω τα τσαρούχια μας μη μας τα πάρουνε τη νύχτα οι σκύλοι, τσι σκάλτσες, και καμιά φορά ακόμα και λεφτά- αν είχαμε.
Η κουζίνα ήταν στον ίδιο χώρο. Κάπου σε μια άκρη η ογνίστρα και ο φούρνος κι εκεί κοντά κι οι… προβατίνες, οι… κότες- αν δεν την είχαν κοπανίσει- το βράδυ όμως εξάπαντος!!
Γάτοι, σκύλοι και τέτοια, δεν είχανε να φάνε. Πάντως αν είχε κανένας, ήτανε όλα μολάδα
Μερικοί χωριανοί είχανε χωρίσει τη κουζίνα από το υπόλοιπο σπίτι με ένα μοροφίνιτο από καλάμια και πηλό για να μη κοτσιλάνε οι κότες στα κρεβάτια μας.
Αυτή είναι η εικόνα από τα σπίτια που γνώρισα όταν ήμουν μικρός.
Και τώρα ας γυρίσουμε στην ιστορία μας που την παρατήσαμε για να δούμε πως ήτανε τα σπίτια του χωριού πριν πενήντα χρόνια.

Ο ΣΤΕΦΑΝΗΣ ΤΟΥ ΜΠΟΥΓΚΟΥ- 2

Ο Καστάνης έφερε όλα τα υλικά που του είχε πει να φέρει ο Στεφανής. Πήγε στη χώρα να ψιωνίσει και για τη δουλειά του, έφερε και τα υλικά για τα κουλούρια.
Τα πήραμε όλα στο σπίτι του Στεφανή και κάναμε- εγώ και ο Σαμιώτης- ό,τι μας έλεγε.
Ζυμώσαμε το αλεύρι, του έριξε ο Στεφανής τη ζάχαρη και ό,τι άλλο ήξερε, έκαψε σε μια κατσαριόλα ζάχαρη, έριξε και μαύρο πιπέρι να γίνουν πιπεράτα. Τα φτιάχναμε, και τα ψήναμε στο φούρνο.
Όταν τελειώσαμε με τα κουλούρια αρχίσαμε να κάνουμε τσι κουτσούνες, τσου κοκόρους, και τσι πιστιόλες.
Αυτά χρειάζονταν ορισμένα χρώματα- και μέσα στο ζυμάρι- να ζυμωθούν μαζί, και μετά με ένα πινελάκι εβάφαμε τα φτερά, τα μάτια, το λειρί, όλα με έντονο κόκκινο χρώμα και έντονο κίτρινο.
Το κίτρινο ο Στεφανής, το έλεγε Τζαφαρώνα!!
Αυτά τα χρώματα μαζί με κάτι άλλο που δεν ξέρω, και που έβαζε μέσα στο ζυμάρι ο Στεφανής, τα είχε μέσα στο κοφίνι που αναφέραμε πιο πάνω.Όταν κατέβασε το κοφίνι από τη κόδρα ο Στεφανής, το κράταγε αγκαλιά του σα να χε ξερά λείψανα μέσα.
Όταν εγώ τον είδα να το κρατά με… τέτοια ευλάβεια, τον ρώτησα με αφέλεια χωρίς να σκεφτώ πως θα πειραχτεί:
-Στεφανή, τι έχεις αυτού στο κοφίνι και το κρατάς έτσι, μπορώ να δω;;
Μου έριξε μια ματιά τόσο εχθρική σα να του έκανα μεγάλη προσβολή και μου ‘πε χωλεμένος:
-Κουτσούλους!!
Εγώ τάχασα, για λίγο όμως, γιατί τον ξέραμε το Στεφανή. Ήταν πολύ παράξενος μα ύστερα από δυο λεφτά δεν έτρεχε τίποτα.
Έτσι, εξακολουθήσαμε τη δουλειά μας ήσυχα μέχρι το βράδυ που είχαμε τελειώσει δυο τερτικά κουλούρια και κουτσούνες. Καταφέραμε να είναι έτοιμα την τελευταία μέρα του Αλωνάρη ώστε να είναι φρέσκα.

ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑ

Το βράδυ λοιπόν, τσι τριάντα μία του Αλωναριού, πήραμε το γάιδαρο τση Γαλάνως- ο Καστάνης τον ζήτησε που ήταν και γειτόνοι τότες- ετοιμάσαμε ψωμί, ντομάτες, κρεμμύδια, ελιές, και τσι τρεις η ώρα ξημερώνοντας η πρώτη Αυγούστου, φορτώσαμε το γάιδαρο και ξεκινήσαμε με πεντέξι άλλους παρέα από το χωριό.
Στο Ζυγό βρήκαμε και άλλους από άλλα χωριά, και πηγαίναμε όλοι τραγουδώντας, όταν βρίσκαμε ίσιο δρόμο χωρίς ανήφορο.
Περάσαμε το Ζυγό, και φθάσαμε στο δημόσιο δρόμο που έρχεται από τη χώρα και περνάει από το Σπαρτύλα, Σγουράδες, Ομαλή, Επίσκεψη.
Πριν φθάσουμε τσου Σγουράδες είναι ένα μονοπάτι που κόβει αρκετό δρόμο. Είναι όμως πολύ ανηφορικό, και από ‘κει πήγαν όλοι οι άλλοι.
Εμείς- εγώ, ο Σαμιώτης, κι ο Καστάνης- πήγαμε από το δρόμο το δημόσιο, και περάσαμε από τσου Σγουράδες και κάμαμε όλη τη βόλτα.
Εν τω μεταξύ όσο να φτάκουμε κι εμείς στην «Παναγιά τσου δρόμους»- όπως λέγεται το μοναστηράκι κοντά στον Στρινύλα- οι άλλοι είχαν φτάκει στα «Πηγαδούλια» είχαν ανάψει στιά κι έκαναν καφέ.
Εμείς, με το γάιδαρο φορτωμένο, όταν φτάκαμε κοντά στο μοναστήρι, φύγαμε από το δημόσιο δρόμο, πήραμε το μονοπάτι και βρήκαμε όλη τη παρέα στα Πηγαδούλια που κάθονταν και περίμεναν να βράσει το κουκουμί και να γένει ο καφές… καφές; Στάρι ή ρεβίθι με τότσο καφέ μέσα…
Τον καφέ, τη ζάχαρη, και τσι κύκαρες τα είχε ο αρχηγός τση παρέας, που πάντα ήτανε μια γυναίκα, η αρχαιότερη. Αυτή ήξερε καλά το δρόμο, και αυτήν έπρεπε να υπακούμε όλοι. Περισσότερο οι κοπέλες και τα μικρά από έντεκα χρονώ μέχρι δεκάξι.

Τα πηγαδούλια είναι καμιά πεντακοσαριά μέτρα από το δημόσιο δρόμο που πηγαίνει στον Στρινύλα, και δίπλα περνάει το μονοπάτι τση «Παναγίας τσου δρόμους» και φθάνει σε ένα σιάδι, τρία- τέσσερα στρέμματα. Εκεί είναι πολλά ρηχά πηγαδάκια χωρίς τραχεία με πολύ καλό και δροσερό νερό!
Εκεί κάθονταν όλες οι παρέες τότε, γιατί τώρα πηγαίνουν με αυτοκίνητα, ξεκουράζονταν και πίνανε καφέ.
Εκεί λοιπόν, βρήκαμε την παρέα μας μαζί με άλλες παρέες από τα κατωχώρια:
Καρσάδες, Καβαλούρι, Βελονάδες, Περουλάδες. Ξεφορτώσαμε το γάιδαρο, εκάτσαμε λίγο να ξιδρώσουμε, έπιαμε νερό και καφέ, που τον είχε σιάξει η μακαρίτισσα η Φλένια!
Αυτή ήτανε ο αρχηγός τση παρέας από το χωριό μας.
Αφού ξεκουραστήκαμε, φορτώσαμε τα πράματα μας στο γάιδαρο, και ξεκινήσαμε όλοι μαζί για τον Παντοκράτορα. Χωρίς άλλο σταθμό παρά μόνο στα «πατινά κελιά».
Πράγματι, με το που έβγαινε ο ήλιος, χωρίς άλλες περιπέτειες, φτάκαμε στη «μεγάλη στέρνα» που είναι στα πατινά κελιά, στη ρίζα του βουνού.
Εκεί βρήκαμε αναμένες στιές, έπιαμε κι άλλον καφέ, και πήραμε τον ανήφορο για τον Παντοκράτορα. Καλός δρόμος με πολλές στροφές, που σήμερα τον έχουν πλατύνει και ανεβαίνουν τα αυτοκίνητα!
Σε λίγη ώρα φτάκαμε. Ξεφορτώσαμε το γάιδαρο και πήγαμε στην εκκλησιά να προσκυνήσουμε. Πρώτα πήγαμε εγώ με το Σαμιώτη, κι όταν γύραμε, επήγε και ο Καστάνης.

Ύστερα βρήκαμε εκεί σε μια γωνιά μια παλιό πορτα, τη σκουπίσαμε και- από το ένα μέρος- την αποθώκαμε απάνω στο πεζούλι, πίσω από το Άγιο Βήμα της εκκλησιάς. Στο άλλο μέρος βάλαμε μια μεγάλη πέτρα, και κάμαμε ένα πρόχειρο τραπέζι, το σκεπάσαμε με χαρτιά σαν τραπεζομάντιλο, και τοποθετήσαμε τα εμπορεύματα μας σα βιτρίνα: Ένα σωρό κουλούρια στο πίσω μέρος, και μπροστά απλώσαμε τσι κουτσούνες, τσου κοκόρους, τσι πιστιόλες, έτσι που να φαίνονται όμορφα!!
Όπως ήταν χρωματισμένα με έντονα χρώματα, κόκκινα και κίτρινα προπαντός, και βαλμένα με τρόπο ώστε να γλέπει ο κόσμος και να αγοράζει, και δίπλα απλωμένα τα σταυρίδια και οι μέτρες!!
Όλα τα είχαμε σκεφτεί με τον Σαμιώτη, δε σκεφτήκαμε όμως το σπουδαιότερο: Δε μας πέρασε καθόλου από το μυαλό- εμέ και του Σαμιώτη- ό,τι αφού εκάμαμε όλες τσι δουλειές, δε θάμαστε πλέον έμποροι, παρά δούλοι και φύλακες.
Είμαστε παιδιά, και δεν ξέραμε τι θα πει «εκμετάλλευση.» Αυτά τα πράματα τα ξέρουνε καλά οι μεγάλοι, μέχρι σήμερα και πάντα- πάντα έτσι θα γίνεται όταν υπάρχει φτώχεια και δυστυχία. Όταν ο ένας δε χορταίνει με τίποτα- ο άλλος δεν έχει τι να φάει…Έτσι δε θα ‘ναι;;

Ισόμα: Η δουλειά μας θα έπρεπε να είναι έξη μέρες, πιο σωστά, μέχρι να πουλήσουμε όλο το εμπόρευμα. Εμάς όμως η δουλειά μας ήταν αυτή που μας ανάθεσε ο Καστάνης:
Να προσέχουμε τα τερτικά με τα κουλούρια που τα είχε δίπλα του, κι έπαιρνε λίγα- λίγα όπως πουλούσε στον πάγκο. Αυτό όμως κράτησε τσι πρώτες μέρες, γιατί εκανόνισε- αφού τα χωρούσε ο πάγκος- να αδειάσει τα τερτικά, να τα βάλει όλα απάνω, και να τα προσέχει ο ίδιος…
Τα λεφτά απ’ ό,τι πουλούσε τα έβανε στη μπούρσα του, κι εμείς… κοιτάζαμε.

Στο μεταξύ τελειώνανε και τα τρόφιμα που είχαμε πάρει μαζί μας, κι έπρεπε να φάμε εμείς και ο γάιδαρος.
Ο Καστάνης είχε λεφτά κι εύρισκε- ακόμα και φασουλάδα!!!- που πουλούσανε και όποτε ήθελε έτρωγε.
Ο γάιδαρος, λίγα αποφάουδα από ένα άλογο που ήταν εκεί, και από τσου άλλους γαιδάρους. Του αγόραζε και ο Καστάνης μια λίτρα βρώμη την ημέρα, τον ποτίζαμε κι από τη στέρνα, και περνούσε.
Εμείς όμως. Τίποτα…
Λεφτά δε μας έδινε ο Καστάνης. Θα κάναμε λογαριασμό στο τέλος- μας έλεγε- και ότι έχομε πάρα πολλά έξοδα… μας έλεγε.
Γι αυτό, ούτε λίγο- ούτε πολύ, τη μέρα- μεσημεριάτικα- που άδειασε ο Καστάνης τα κουλούρια από τα τερτικά στο πάγκο, μας έστειλε στο χωριό να φέρουμε τρόφιμα, και να πάρουμε πίσω το γάιδαρο και τα άδεια τερτικά.
Κατά τσι τρεις το μεσημέρι, φορτώσαμε τα τερτικά, και ξεκινήσαμε για το χωριό.
Φτάκαμε τσι εφτά το απόγιομα μόλις εκαθόντανε ο ήλιος.
Μόλις μας είδαν οι γονείς μας απόρησαν, όταν τους είπαμε μάλιστα ότι πήγαμε να πάρουμε ψωμί, ελιές, ντομάτες, και θα ξανά πηγαίναμε στον Παντοκράτορα, μας ρώτησαν: «καλά δεν ήταν τίποτα να αγοράσετε να φάτε εκεί, παρά να κάμετε τόσο δρόμο και να ξανά πάτε;»
Εμείς τους είπαμε πως ήτανε, και πως θα πουλάγαμε όλο το εμπόρευμα και θα βγάναμε και διάφορο!!
Αλλά ήρθαμε να φέρουμε το γάιδαρο, ύστερα είμαστε μεγάλοι, τι ανάγκη είχαμε ‘μεις; Για παιγνίδι θα πηγαίναμε πάλε το πρωί στον Παντοκράτορα!
Τι να μας έλεγαν; Μας είπαν κάμετε ότι θέλετε.

Το βράδυ λοιπόν, αφού εφάγαμε τα λάχανά μας, μας ετοίμασαν ψωμί, ελιές, ντομάτες, τα βάλαμε σ’ ένα σακούλι, και για να ασκωθούμε αμπονώρα πήγαμε τση Μαμούλως και κοιμηθήκαμε κάτω από μια ελιά. Κατά τσι τρεις το πρωί κινήσαμε για το ταξίδι μας.
Τσι οχτώ η ώρα, ειμάστενε απάνω στον Παντοκράτορα, πεθαμένοι από το μούδιασμα…
Μας δέχτηκε ο Καστάνης γελαστός, αλλά δουλειά δε μας έδωκε, και αφού είμαστε ελεύθεροι, βρήκαμε έναν ίσκιο και ξαπλώσαμε να κοιμηθούμε μέχρι το μεσημέρι.
Ήταν η τέταρτη μέρα που γυρίσαμε από το χωριό. Ακόμα δυο μέρες θα μέναμε στον Παντοκράτορα.

Η μέρα τση γιορτής, πάντα ξημερώνει με λιγότερους προσκυνητές. Τσι έξι του μηνός, μετά την ολονύκτια ακολουθία, αμέσως γίνεται η λειτουργία.
Με την ανατολή του ήλιου, όλα είχαν τελειώσει. Και οι επίτροποι κατέβαζαν το ασήμι από τις εικόνες. Είναι πολύ το ασήμι γιατί είναι κι οι εικόνες μεγάλες και πολλές, και σκεπασμένες με ασήμι σχεδόν ολόκληρες, εκτός από το πρόσωπο και τα χέρια κάτω από τον καρπό.
Όλο αυτό το ασήμι το φόρτωναν τότε στα μουλάρια και το κατεβάζανε στον Στρινύλα και το ασφάλιζαν.
Και τώρα το ίδιο γίνεται. Με τη διαφορά που τώρα, το φορτώνουν στο αυτοκίνητο.
Αυτό το γράφω για όσους δεν ξέρουνε.
Όσο για το εμπόριο το δικό μας- που μετά από τόσα χρόνια μου ήρθαν όλα στη μνήμη και κάθομαι τώρα και τα γράφω- το δράμα άρχισε όταν ξυπνήσαμε, που μας είχε πάρει ο ύπνος, σαν παιδιά κουρασμένα, κάτω από ένα δέντρο εκεί στο πανηγύρι:
Ενώ είχαν πουληθεί τα δύο τρίτα από τα κουλούρια, καθώς και περισσότερα από τα μισά σταυρίδια, με αυτά που μας είπε ο Καστάνης απογοητευθήκαμε.
Εχάσαμε κάθε ελπίδα πως θα κερδίζαμε κάτι από αυτό το νεγότσιο…

Όταν του ζητήσαμε για δεύτερη φορά, να μας δώκει δέκα φράγκα κάθε μιανού για να πάρουμε κάτι κι εμείς, σαν προκαταβολή από το κέρδος που θα βγάζαμε, αφού έφευγε όλο το εμπόρευμα, αντί να μας δώσει κάτι, μας έδωσε να καταλάβουμε ότι- όχι μόνο δε θα βγάναμε διάφορο- αλλά θα είχαμε ακόμα και ζημιά- από αυτό το νεγότσιο…
Και είχαμε τόσο ανάγκη από αυτό το δεκάρικο… Να αγοράζαμε τουλάχιστον ένα πακέτο τσιγάρα να καπνίζαμε, και όχι να καπνίζουμε κρυφά ταμπάκο, προ πάντων την ημέρα, διότι απαγορεύονταν και είχε μεγάλο πρόστιμο- τριακόσια είκοσι φράγκα- αν σε έπιαναν οι χωροφύλακες, που ήταν γεμάτο το πανηγύρι από δαύτους.
Από αυτό το εμπόριο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, θα βγάναμε καθαρό διάφορο εκατό πενήντα φράγκα ο καθένας!
Αυτά πιστεύαμε, εγώ και ο Σαμιώτης.
Ο Καστάνης όμως είχε άλλα σχέδια, έκανε άλλο λογαριασμό. Γι αυτό μας έδωκε να καταλάβουμε πως μπορεί να μη βγάλουμε τίποτα, από αυτό το νεγότσιο, αλλά να χάσουμε κι όλας…
Απογοητευθήκαμε. Εμείς αλλιώς τα υπολογίζαμε όταν αρχίσαμε τη δουλειά και ριχτήκαμε με τόσο ζήλο.
Νομίζαμε πως θα ήμαστε τρεις σέμπροι και θα πλερώναμε τον Στεφανή το Μπούγκο από το κεφάλαιο.
Αυτό γίνονταν όσο είχαμε δουλειά… Ο Καστάνης ούτε το γάιδαρο δε φόρτωνε. Όλα εγώ με το Σαμιώτη.
Μεγαλύτερος ήταν, τον σεβόμαστε. Όταν όμως αρχίσαμε να πιάνουμε όβολα, εμάς μας έκαμε στη μπάντα, παρ’ όλο που δεν αγγίξαμε ποτέ ούτε ένα φράγκο, απ’ όλο αυτό το εμπόριο, και μας έτρωε και η κούραση.
Και να μας λέει πως μπορεί να χάσουμε κι όλας;;
Το πήραμε λοιπόν κι εμείς απόφαση. Δεν τον ξαναενοχλήσαμε για λεφτά, και όσο για τσιγάρα, πότε κάναμε καμία τράκα από κανένα γνωστό, πότε ταμπάκο από κανέναν άλλον, μακριά από την αστυνομία βέβαια.
Ακόμα, κατά βάθος, πιστεύαμε πως το πράμα θα πουληθεί όλο- όπως κι έγινε- θα κάναμε λογαριασμό, και κάτι θα παίρναμε… και γι αυτό δεν ξαναζητήσαμε προκαταβολή, ούτε παραπονεθήκαμε.
Ίσως ο αναγνώστης κάμει την εύλογη ερώτηση: Γιατί- όταν κοιμόταν ο Καστάνης- δεν πηγαίνατε να πουλάτε εσείς- να πάρετε τα όβολα και να του το πείτε κι όλας;;
Αυτό το σκεφτήκαμε από τη πρώτη φορά που μας είπε ότι δε μας δίνει τίποτα, μέχρι να κάμουμε λογαριασμό.
Πέσαμε όξω όμως και σ’ αυτό. Ξέρω ότι είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς πως και τα έξι μερόνυχτα που κάναμε το εμπόριο στο Παντοκράτορα, ο Καστάνης δεν κοιμήθηκε ούτε δύο λεφτά.

Όλες αυτές τσι μέρες δεν εγκατέλειψε το πόστο του, παρά μόνο για σωματική του ανάγκη. Όταν πήγαινε μας άφηνε, αλλά φρόντιζε να του ‘ρθει, όταν δεν είχε καθόλου δουλειά…. Μέχρι εκεί έφθασε…
Εμείς, όπως και να χει, φοβόμαστε να κάνουμε καμία κατσαφαλιά… παιδιά μικρά… τι να σκεφτούμε.
Ίσως γιατί τον φοβόμαστε, ίσως για να είμαστε εντάξει, πάντως μια φορά που έλειψε για κατούρημα, ο Σαμιώτης εισέπραξε εφτάμιση φράγκα, και όταν γύρισε του τα ‘δωκε αμέσως.
Εμείς, αφού εκείνος δεν κοιμότανε καθόλου, τη μέρα βρίσκαμε καμιά σκιά και μας έπαιρνε ο ύπνος, γιατί τα βράδια φύσαγε εκεί πάνω, έκανε και κρύο, και σπάνια κοιμόμαστε.
Τα πιο πολλά βράδια, πηγαίναμε έξω από το πορτόνι που είναι ανατολικά, και φαίνονται οι Παλιοσινιές και η χώρα.
Από κει έρχονται όλοι οι νότιοι, καθώς και οι χωραΐτες και οι Μαντουκιώτες.
Φτάνουν μέχρι την παραλία- τα «γλυφά»- με το καΐκι δια θαλάσσης, και μετά ποδαρόδρομο περνούσαν δίπλα από το «έρημο χωριό»- τότε- τώρα δεν ξέρω τι έχει γίνει εκεί.
Όσοι έρχονταν από κει έφθαναν πάντα νύχτα με το καΐκι στα γλυφά, και μετά σιγά- σιγά, διάφορες παρέες ανέβαιναν το βουνό κι έφταναν απάνω χλουμπά- ξημερώματα.

Εγώ με τον Σαμιώτη, αφού δεν είχαμε δουλειά, καθόμαστε ένα βράδυ έξω από το πορτόνι και χαζεύαμε τσι παρέες που ανεβαίνανε.
Κατά τσι δύο και μισή ανέβαιναν μια παρέα από εικοσιπέντε άτομα που αργότερα μάθαμε που ήτανε Μαντουκιώτες. Πιο πολλές γυναίκες, οι άντρες θα τανε πέντε- έξη μόνο.
Αφού ανέβηκαν και τα τελευταία τέσσερα σκαλιά που φθάνουν στο σιδερένιο πορτόνι και μπήκαν στην αυλή της εκκλησιάς, σταμάτησαν τη φασαρία, γιατί εμείς τους ακούγαμε που κουβέντιαζαν πολύ έντονα- σα να τσακώνονταν- ανεβαίνοντας στο βουνό.
Δε μας ένοιαζε όμως τι λέγανε. Εμείς κλαίγαμε την αγρύπνια, την αδεκαρία, και την κούρασή μας.
Όλα θα περνούσαν αν είχαμε κάνα πενηντάρικο.

Η ΣΙΟΡΑ ΑΜΑΛΙΑ ΚΑΙ Η ΣΙΟΡΑ ΚΑΛΛΙΟΠΗ

Μετά τους είδαμε όλους που πέρασαν και πήγαν να βάλουνε τα πράματα τους μέσα σ’ ένα κελί, ισόγειο, πίσω από την εκκλησία.
Αφού εγκαταστάθηκαν μπήκαν μέσα στην εκκλησία να προσκυνήσουν, και ύστερα από είκοσι λεφτά, γύρισαν δύο γυναίκες από τη παρέα τους, πέρασαν από κοντά μας, πήγαν δύο βήματα πιο κάτω, σταμάτησαν εκεί και άρχισαν πότε η μια και πότε η άλλη να φωνάζουν:
- Σιόρα Αμαλίαααα - η μία
- Σιόρα Καλλιόπηηη – η άλλη.
Η μία είχε φωνή φυσική, γυναικεία. Η άλλη όμως, είχε μια διαπεραστική στριγκλιά φωνή που μας έσπαγε τα τύμπανα.
Φώναξαν τρεις- τέσσερις φορές η κάθε μια και έφυγαν. Μετά από δέκα λεπτά ξανάρθαν και κάνανε το ίδιο.
Το κάνανε δυο- τρεις φορές αυτό και όσο να ξανάρθουν μου λέει ο Σαμιώτης να τις ρωτήσουμε να μάθουμε τι συμβαίνει.
Και πράγματι, όταν ήρθαν αφού τους ζητήσαμε συγνώμη, τις ρωτήσαμε ποιες ήταν αυτές που φωνάζουν και πως δεν ανέβηκαν όλοι μαζί επάνω…
Αυτές - όπως αποδείχτηκε- ζητούσανε αφορμή κάποιος να ενδιαφερθεί και πιάστηκαν από εμάς. Μας παρακάλεσαν, αν θέλαμε, να τσου κάμουμε τη χάρη να πάμε πιο κάτω από δυο- τρεις βόλτες στο δρόμο, που είχαν μείνει πίσω δυο ηλικιωμένες γυναίκες, και θα μας έδιναν δέκα φράγκα κάθε μιανού αν τις βοηθούσαμε να ανέβουν απάνω…
Η χαρά μας δεν περιγράφετε!!
Θα περνούσαμε την ώρα μας, θα κονομάγαμε και το χαρτζιλίκι μας, θα αγοράζαμε και τα τσιγαράκια μας!!
Θα παίρναμε επιτέλους και δυο φέτες καρπούζι που το γλέπαμε όλες αυτές τσι μέρες και το ζηλεύαμε…
Συμφωνήσαμε να πάμε κι όταν θα γυρίζαμε να μας έδιναν οπωσδήποτε το εικοσάρικο που είχαμε συμφωνήσει. Αφού μας είπαν «αλίμονο, τι λέτε τώρα, προς Θεού» και διάφορα τέτοια- είπαμε κι εμείς ότι «από τη χώρα είναι δεν μπορεί να μας γελάσουν». Γιατί όλα- πράματα και άνθρωποι- όταν ήτανε από τη χώρα ήταν καλά!
Αφού τις πιστέψαμε πήραμε το κατήφορο χωρίς φακό ή φανάρι, γιατί πριν ξεκινήσουμε ζητήσαμε από κάποιον που είχε πάγκο ένα φανάρι, αλλά αυτός μας γύρεψε το εικοσάρι που θα μας έδιναν για πληρωμή. Φυσικά δεν δεχτήκαμε κι εκείνος δε μας το δωσε- ένα μεγάλο φανάρι από κάρο με πετρόλιο!
Τέλος αρχίσαμε να κατεβαίνουμε τον απότομο κατήφορο- είναι πιο απότομος αυτός ο δρόμος από τον άλλον- που έρχονταν ο κόσμος από τα δικά μας τα μέρη, ο δυτικός.
Αφού περάσαμε την τρίτη στροφή, γύρω στα οχτακόσια μέτρα δρόμο, αρχίσαμε να φωνάζουμε μες στο σκοτάδι, τις γυναίκες με τα ονόματά τους:
- Σιόρα Αμαλίαααα
- Σιόρα Καλλιόπηηη.
Καμία απάντηση. Προχωρούσαμε και φωνάζαμε. Τίποτα.
Εκάτσαμε τότε σε μια στροφή, απάνω σε μια πέτρα χωρίς να μιλάμε. Σκεφτήκαμε να γυρίσουμε πίσω, και τότε άκουσε πρώτος κάτι ο Σαμιώτης και μου λέει:
- Ορέ Γιάννη ρολοϊσου. Μου κάζεται που κάτι ακούω...
Πράγματι, αφού ερολοϊστηκα κι εγώ, άκουσα κάτι σαν βογκητό. Βεβαιωθήκαμε ότι αυτό που ακούγαμε έβγαινε από άνθρωπο και προχωρήσαμε προς τα κει φωνάζοντας τα ονόματα των γυναικών που γυρεύαμε. Η μόνη απάντηση ήτανε λίγο πιο δυνατό βογκητό, όμως καταλάβαμε από πού έρχονταν.
Το βογκητό προέρχονταν από την αντίθετη κατεύθυνση που το ακούγαμε μπριχού, και χωρίς δεύτερη σκέψη, κινήσαμε προς τα κει βγαίνοντας από το δρόμο.

Καμιά δεκαπενταριά μέτρα από τη στροφή, μέσα σε μια γούβα ανάμεσα στα βράχια, βρήκαμε πεσιμένη ανάσκελα μια αρκετά ηλικιωμένη γυναίκα, πετσί και κόκαλο, που πολεμούσε να ασκωθεί ορθή και δεν τα κατάφερνε.
Όταν μας άκουσε, γιατί σε τόσο σκοτάδι τι να ‘γλεπε, έβγαλε ένα στεναγμό ανακούφισης, γιατί ενόμιζε πως εκεί θα ξεψυχούσε, αν δε πηγαίναμε- όπως μας είπε αργότερα.
Την επιάκαμε σιγά- σιγά από τσι μασκάλες- ένας από κάθε χέρι- και τη βγάλαμε στο δρόμο. Τη βάλαμε κι έκατσε πάνω σε μια πέτρα, και την ακουμπήσαμε στον όχτο αναπαυτικά σα σε πολυθρόνα!
Σε λίγο που άρχισε να συνέρχεται, αρχίσαμε κι εμείς να τη ρωτάμε για την άλλη γριά. (Αυτή που βρήκαμε ήταν η σιόρα Αμαλία.)- Θα βρίσκαμε και τη σιόρα Καλλιόπη; Ή θα είχε πέσει σε κανένα ριζό η άχαρη και θα ψυχομάχουνε;
Η σιόρα Αμαλία μας είπε ότι ακόμα είχε φως όταν η μεγάλη παρέα προχώρησε και μας άφησε πίσω, και μας περιμένανε πιο πάνω, όταν άρχισε ο ανήφορος του βουνού. Πρατούσαμε σιγά- σιγά, όλοι μαζί- ώσπου φτάκαμε λίγο πιο κάτω απ ‘δω. Τότε σταμάτησε η σιόρα Καλλιόπη και ήθελε κάτι να μου πει, εκάτσαμε λίγο και μούπε πως έχει ανάγκη δέκα λεφτά να «ρίξει λίγο νερό», να κατουρήσει πως το λένε, και η παρέα θα περίμενε- τι θα κάνανε.
«Προχώρησαν λοιπόν οι άλλοι κι εμείς μείναμε πίσω, η Καλλιόπη βγήκε από το δρόμο μες στο σκοτάδι. Εγώ τσ είπα να φυλάγεται και κείνη μου απάντησε πως δε θέλει να τη γλέπουνε, αν ανέβαινε καμία άλλη παρέα μα τσου φακούς.

Ενώ έψαχνε η Καλλιόπη να βρει το κατάλληλο για τη περίσταση μέρος, εγώ επράτουνα σιγά- σιγά τον ανήφορο, μέχρι που έφτακα στη στροφή και μούρθε και μένα η ίδια ανάγκη. Ξέφυγα λοιπόν κι εγώ από το δρόμο για τον ίδιο λόγο και όπως γύριζα έπεσα και βάρισα το γόνα μου και έμεινα εκεί, στη κατάσταση που με βρήκατε. Ο Θεός να σας έχει καλά!!»
Και τώρα, τση λέμε, που θα τη βρούμε; Θυμάσαι που την άφηκες;
Πριν όμως μας απαντήσει, ακούσαμε ένα δυνατό στεναγμό, λίγο πιο κάτω.
Ήταν η σιόρα Καλλιόπη. Και όπως μας είπε- αν και ήτανε κουφή- άκουσε ομιλίες κι έβαλε τα δυνατά της να φωνάξει για να την ακούσουμε μήπως και τη λυπηθούμε.
Η στάση που τη βρήκαμε, δεν περιγράφεται: Ήτανε ξαπλωμένη ανάσκελα και προσπαθούσε με τα χέρια της να σηκωθεί μα ήταν αδύνατο. Όπως η χελώνα που όταν τη γυρίσεις ανάσκελα, δε μπορεί να επανέλθει στην αρχική της θέση. Η χελώνα όμως κάποια στιγμή τα καταφέρνει. Η σιόρα Καλλιόπη, αν δε πηγαίναμε εμείς, εκεί θα ξημέρωνε και, όπως μας είπε, απάνω στη προσπάθεια της να γείρει έτραξε τα νεφρά της και πόνουνε πάρα πολύ.
Είδαμε και πάθαμε μέχρι να τη βγάλουμε στο δρόμο και να τη κουβαλήσουμε κοντά στην άλλη. Τη βάλαμε δίπλα στη φιλονάδα της, κάτσαμε εκεί κοντά κι εμείς, και σκεφτόμαστε πως θα κάναμε να τσι ανεβάσουμε πάνω στο Παντοκράτορα. Γιατί και οι δυο σήκωσαν τα χέρια ψηλά και μας είπανε ότι δεν μπορούνε να κάνουνε βήμα. Κλαίγανε γιατί δε μπορούσαν να πρατήσουνε.
Βέβαια την ευθύνη την είχανε οι άλλοι- η παρέα τους- που τσι παρατήσανε και φύγανε. Όμως κι εμάς δε μας έλεγε η καρδιά να τσι αφήκουμε εκεί και να φύγουμε- ούτε καν το σκεφτήκαμε- ήτανε βέβαια και το εικοσάρι, αλλά αυτό έρχονταν δεύτερο.
Η μόνη επιθυμία μας ήτανε πώς να σώσουμε δυο ψυχές που αν έμεναν όλη νύχτα εκεί μπορούσαν και να πεθάνουν.

ΒΑΣΤΑ ΚΑΡΔΙΑ…

Γι αυτό ζητούσαμε τρόπους. Και ο πρώτος τρόπος ήταν να πιάσουμε μια ο καθένας από το μπράτσο ψηλά στη μασκάλη και να προχωράμε. Δοκιμάσαμε μα δεν τα καταφέρναμε. Δοκιμάσαμε να τσι πιάκουμε από τσι δυο μασκάλες. Αποτύχαμε… ήταν πολύ ραμολιμέντα, δε μπορούσαν καθόλου να πρατούνε.
Δοκιμάσαμε στην πλάτη (καβαλούτσι), τίποτα, γιατί ήτανε πολύ μολάδες.
Ακόμα και ο Σαμιώτης που κουβάλουνε τη πιο αδύνατη- τη σιόρα Αμαλία- δε μπόρουνε.
Τι να κάναμε;
Έκαμα εγώ μια πρόταση: Θα τσι ανεβάζαμε μία- μία: Θα πιέναμε από μια μεριά ο καθένας τη κάθε γριά ξεχωριστά, θα την ανεβάζαμε πενήντα- εξήντα μέτρα, θα την αφήναμε να περιμένει, κι μετά θα κατεβαίναμε για την άλλη… και ούτω καθ εξής…
Το δοκιμάσαμε αλλά ήταν πολύ κουραστικό. Έτσι θα ανεβαίναμε δυο φορές ο καθένας το Παντοκράτορα…
Απορρίψαμε κι αυτό το σκέδιο.
Ενώ σπάγαμε το κεφάλι μας, τι να κάνουμε, η σιόρα Καλλιόπη, η πιο βαριά που κουβάλουνα εγώ, μας λέει: Θα σας πω εγώ τον τρόπο…
Δεν ξέρω αν θα καταλάβετε όπως θα το πω. Πάντως θα προσπαθήσω να σκιαγραφήσω, αυτό το… σύμπλεγμα, όσο πιο αναλυτικά μπορώ:
Η σιόρα Καλλιόπη με ρώτησε πρώτα πως με λένε. Γιάννη τση λέω- Γιάννη λένε και το άλλο το παιδί.

Και τότε μου λέει:

- Άκου παιδί μου Γιάννη τι θα κάμουμε, και θα μας βοηθήσετε να ανεβούμε στη Χάρη Του, να προσκυνήσουμε. Κάμε ό,τι θα σου πω. Δεν είναι δύσκολο, και όταν θα ιδεί κι άλλος ο Γιάννης, ο φίλος σου, ας κάμει κι αυτός το ίδιο: Κάτσε ορθός όπως είσαι, άσκωσε το χέρι σου το αριστερό λίγο… και τα άλλα είναι δική μου δουλειά.

Έκατσα όπως μου είπε. Εκείνη πήγε πίσω μου και κόλλησε απάνω μου. Όπως είχα σηκωμένο το αριστερό χέρι μου, πέρασε το δικό της αριστερό χέρι κάτω από τη μασκάλη μου, κι έφερε την παλάμη της στον δεξιό ωμοπλάτη μου. Από το δεξιό της χέρι, έμπλεξε τα δάχτυλά της στο δεξιό χέρι μου!!

Και μου λέει:

- Προχώρα. Είμαι έτοιμη. Μονάχα λίγο σκουφτός για καλλίτερα.
Το «καλλίτερα» ήταν που η σιόρα Καλλιόπη ήτανε με όλο το βάρος της απάνω μου. Τα ποδάρια της τα έσερνε. Το μόνο καλό ήτανε που είχαμε τα χέρια μας ελεύθερα, εγώ και ο Σαμιώτης…

Προχωρούσαμε- σταματούσαμε. Τσι αποθώναμε κάτω για λίγο, γιατί και σταματημένοι να ήμαστε… αυτές κρεμόντανε από τη πλάτη μας…
Θα εκάμαμε μέχρι οχτώ σταθμούς μέχρι να φτάκουμε.
Τέλος μετά από μια- μιάμιση ώρα ανήφορο, ανεβήκαμε.
Όταν φτάκαμε στην αυλή τση εκκλησιάς, εξέμπλεξαν τα χέρια τους από τη πλάτη μας, και τσι πήραμε σιγά- σιγά, από το μπράτσο, στο κελί που ήτανε η υπόλοιπη παρέα τους. Να τσι δούνε, να μας δώκουνε κι εμάς τα όβολα που είχαμε συμφωνήσει!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Και τώρα δε ξέρω πώς να το γράψω αυτό που επάθαμε. Γιατί πικραθήκαμε τόσο πολύ, που ακόμα το θυμάμαι:
Όχι μόνο δε μας δώκανε τίποτα, αλλά μας κοροϊδεύανε κι όλας. Και οι άντρες τους, και οι κοπέλες… ακόμα και αυτές που μας είχαν στείλει να τσι φέρουμε, και μαζί τους, είχαμε κάνει τη συμφωνία μας. Και μας έλεγαν σκασμένες στα γέλια:
- Τι άλλο θέλετε ορέ; Εφέρετε αγκαλιά ένα τέτοιο κορίτσι ο καθένας και θέλετε και όβολα;
Και τότε, ο μακαρίτης ο Γιάννης ο Σαμιώτης του Κοκόλη, αφού κατάλαβε που δε θα παίρναμε τίποτα, τσούπε μια φράση- αστειευόμενος- που δε γράφεται εδώ…
Αυτό πάθαμε. Πέρασε κι αυτή η μέρα όπως όλες, και ξημέρωνε η γιορτή.
Κατά τσι τέσσερις η ώρα το πρωί, και αφού πουλήθηκε όλο το εμπόρευμα, κινήσαμε κουρασμένοι, ταλαίπωροι, και οι τρεις σέμπροι για το χωριό μας.
Ξημέρωσε στο δρόμο, και αφού σιγά- σιγά φτάκαμε στο χωριό, θα ‘πρεπε το βράδυ να κάνουμε λογαριασμό…
Ακόμα υπολογίζαμε, ότι αφού πουλήθηκαν όλα, θα παίρναμε εκατό πενήντα φράγκα ο καθένας…
Ο λογαριασμός όμως, δε γίνηκε ποτέ.

Περάσανε τρεις μέρες, και όταν βλέπαμε τον Καστάνη του το λέγαμε κι εκείνος μας έλεγε: Αύριο… δεν αδειάζω τώρα…
Την πέμπτη μέρα έκαμε μόνος του το λογαριασμό και μας είπε:
- Είχαμε πολλά έξοδα παιδιά. Όχι μόνο δεν εβγάλαμε διάφορο, αλλά εχάσαμε και εκατόν ογδόντα φράγκα. Και πρέπει να μου δώσετε από εξήντα φράγκα ο καθένας για τη ζημιά.
Χωρίς βέβαια να ‘χει γίνει καμία ζημιά.
Φυσικά δεν του δώκαμε τίποτα. Ούτε κι αυτός μας ζήτησε τίποτα ποτέ.
Εμείς τι να κάναμε; Ήταν, όπως αναφέρω πιο πάνω, ο δυνατός εκείνη την εποχή.
Ένας από τσου δυνατούς…
Γιατί ήτανε ακόμα και δυο- τρεις άλλοι στο χωριό.

Ό,τι έλεγαν ήταν σωστό. Ό,τι έκαναν ήτανε καλά καμωμένο.

Βαλανειό. Μάρτης του 1979. Παπακαβάσιλας.

Επεξεργασία: Χρήστος Κρασάκης.

...Και ένα ποίημα των παλαιών χρόνων.

2010-12-22T07:13:00.000-08:00

Η Μαρία Κυριάκη (η θυγατέρα μου) το άκουσε απο την Ουρανία του Μίαρη και μου το έστειλε

Ερόδισε η ανατολή Και ξημερώνει η δύση

Γλυκοχαράζουν τα βουνά Κι ο Αυγερινός τραβιέται

Παν’ τα πουλάκια στη βοσκή Κι οι λυγερές στη βρύση

Πάω κι εγώ κι ο μαύρος μου Και τα λαγωνικά μου

Βλέπω μια κόρη που ‘πλενε σε μαρμαρένια γούρνα

Τη χαιρετώ, δε χαιρετά , της κρένω, δε μου κρένει

Σαράντα σίκλους έβγαλε...........

Κι απάνω στους σαράντα δυο τη βλέπω δακρυσμένη

Γιατί δακρύζεις λυγερή και βαριαναστενάζεις;

Μην απεινάς μην αδιψάς, μην έχεις κακή μάνα;

Μήτε πεινώ, μήτε διψώ, μήτε κακή μάνα έχω

Έχω τον άντρα μου στην ξενιτιά και λείπει δέκα χρόνια

Κι αν δε φανεί, κι αν δε τον δω, καλόγρια θα γίνω

Θα πάω σ’ άγρια βουνά, θα στήσω μοναστήρι

Και στο κελί θα σφραγιστώ......

Αυτόν θα τρώει η μαύρη ξενιτιά κι εμέ τα μαύρα ράσα........

Συνεχίζει το επικού τύπου τραγούδι/ποίημα, αλλά η Ουρανία του Μίαρη, ετών 88, δεν το θυμάται.
Η Μαρία του Κίτσου λέει ότι το ξέρει και η Κυρά Μαίρη (του Ρόπα)
"Ψιθύρισέ της το στο αυτί και να δεις που θα το θυμηθεί" μου είπε.

Μαρία Κυριάκη

Το εμπόριο (συνέχεια 1)

2010-12-20T09:50:00.000-08:00

Συνέχεια των διηγημάτων του Παπακαβάσιλα όπως τα επιμελήθηκε ο Χρήστος Κρασάκης

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΣΤΑΝΗ

Εδώ θέλω να γράψω για ένα άλλο εμπόριο, μια άλλη σεμπριά που εκάμαμε τρείς σέμπροι: Ο Καστάνης, ο Σαμιώτης του Κoκόλη, κι εγώ. Με κατ ανάγκη δάσκαλο- αφού ήξερε τη δουλειά- το Στεφανή του Μπούγκου!

Εγώ με το Σαμιώτη ειμάστενε σχεδόν ίσια στα χρόνια, δεκαεφτά- δεκαοχτώ χρονών. Ο Καστάνης όμως τότε ήταν πάνω από σαράντα, κι ο Στεφανής του Μπούγκου εβδομήντα με εβδομήντα πέντε.

Ο Καστάνης τότε ήταν ο μεγάλος πραματσούλης. Πραματσούλης με λεφτά! Είχε ψιλικά, αλλά είχε και πανιά! Αυτόν περιμένανε τα παιδιά τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, που θα πήγαινε η μάνα τους, πότε με λεφτά- πότε μπιστιού, να πάρει λίγο πανί, να το δώσουν στη Βασιλική για να τσου κάμει τη μπραέσα και το γιακετί!

Κι από πελατεία, πολύ και καλή. Εχτός από το χωριό μας ακόμα είχε τσου Κυπριανάδες, τη Κληματιά, τσου Ξαθάτες… Οι Ξαθιώτσες δεν ψώνιζαν από κανέναν άλλον!

ΟΙ ΓΑΪΔΑΡΟΙ

Ο Καστάνης είχε και γάιδαρο. Το λέω αυτό γιατί πολύ λίγοι γάιδαροι ήταν τότε στο χωριό. (ενώ τώωωρα) (!) Απ’ ότι θυμάμαι είχανε οι Μπουριτσαίοι, οι Τζουγαίοι, ο Χάχαλης, ο Σουβλάκης… είχε και η Γαλάνω γάιδαρο.

Δε λέω ο Ρόκος ο Αρσένης- ο άντρας της- γιατί μήτε αυτός, μήτε ο γιος του ο Θωμάς ανακατεύονταν.

Ο Ρόκος είχε το ψωμοπουλιό κι εζύμωνε κάθε δεύτερη μέρα, γιατί ψωμί αγοράζανε μόνο εκείνοι, που για πολύ σοβαρό λόγο, δε μπορούσαν να ζυμώσουν στο σπίτι τους.

Μεγάλο το χωριό τότε!

Ο γιος του Ρόκου, ήτανε στο γυμνάσιο στη χώρα τότε, η θυγατέρα του και η ανιψιά του ήταν μικρές.

Γι αυτό, το γάιδαρο τον είχε η Γαλάνω κι έκανε όλα τα θελήματα του χωριού.

Όχι βέβαια γιατί ήταν πονόψυχη, αλλά γιατί έτσι εξασφάλιζε ο γάιδαρος το φαΐ του.

Τι να έκανε μόνη της η καψερή; Να φέρει ξύλα για το φούρνο; Να κρατάει το νοικοκυριό του σπιτιού; Δεν προλάβαινε ούτε να τον «αλλάξει» το γάιδαρο, αν το πρωί τον έδενε κάπου. Γι αυτό όποιος τον χρειαζότανε του τον έδινε ευχαρίστως!!

Ενώ οι άλλοι- που είχαν το προνόμιο να έχουν δικό τους γάιδαρο- δεν τον έδιναν σε κανέναν για κανένα λόγο.

Πιο παλιά, όλα τα θελήματα του χωριού, τα έκανε ο γάιδαρος τση Πελός. Μέχρι και οι αβγολόοι τον έπαιρναν φορτωμένο αβγά στη χώρα.

Ήμουν μικρός αλλά το θυμάμαι που τον είχε πουλήσει ο πατέρας μου τσου Κυπριανάδες.

Αυτό το γάιδαρο έπαιρνε και (ο Παρτσινέβελος), ο Τζώρτζης ο Αρλιώτης… για να έρχεται από το Λιβάδι, που είναι το σπίτι του, στον Αϊ Νικόλα στα Νερούλια.

Κι έλεγε χαρακτηριστικά: «Φέρτε μου την Πελού να την καβαλικέψω»….

Ξέφυγα όμως, αλλά δεν πειράζει. Καλλίτερα να ξεφεύγει κανείς για να μαθαίνουμε περισσότερα από την ιστορία του χωριού μας. Γι αυτό θα… ξεφύγω κι άλλες φορές!

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΣΤΑΝΗ- 2

Ας συνεχίσω λοιπόν με τη σεμπριά την τόσο ασυνήθιστη λόγω της μεγάλης διαφοράς ηλικίας μεταξύ μας.

Εγώ με το Σαμιώτη κάναμε ότι θέλαμε χωρίς το φόβο να μας παρεξηγήσουν. Μπορούσαμε να τσακωθούμε αν δε συμφωνούσαμε, να αρπαχτούμε, αλλά και να τα ξαναφτιάξουμε. Παιδιά ήμαστε ό,τι θέλαμε κάναμε!

Ο Καστάνης όμως;; Ο Άρχοντας του χωριού;;

Ο Στεφανής του Μπούγκου;; Ο πιο παράξενος γέροντας του χωριού;;

Και να υποφέρει και από δύσπνοια…

Πως, και τι είδος σεμπριά να κάνει αυτή η τετράδα.

Όλα ξεκίνησαν από τη φτώχια, τη δική μου και του Σαμιώτη.

Ίσως οι νέοι αναρωτηθούν- και με το δίκιο τους- Δεκαοχτώ χρονώ και φτώχεια πάει; Δεν πάει…

Το ξέρω. Τώρα δεν πάει. Τότε όμως έτσι ήταν η κατάσταση. Δεν υπήρχε δουλειά.

Όταν βρίσκαμε κεπαρίσσια τα κόβαμε, τα κάναμε σανίδες με τη πριόνα, μισές του αφεντικού που τα είχε και μισές εμείς, και τι βγάζαμε; Τριάντα φράγκα την ημέρα. Σπάνια βρίσκονταν κι αυτά.

Για ν αγοράσουμε ένα τενεκέ γέννημα, να το αλέσουμε να ζυμώσουμε και να το ψήσουμε στο φούρνο μας, θέλαμε δύο μεροκάματα. Τότε όποιος είχε στο σπίτι του ένα σακί γέννημα ήταν ευτυχισμένος. Σχεδόν δυο μήνες ψωμί για μια οικογένεια από τέσσερα άτομα.

Μιά εξαιρετική προπολεμική φωτογραφία

2010-12-15T07:08:00.000-08:00

Μανώλης Βασιλάκης (του ψηλού).

" Η Κατερινίτσω (η γιαγιά μου μάνα του Τάσου του ψηλού) ο Σπύρος Βασιλάκης (πατέρας του Τάσου του ψηλού) που πέθανε από φυματίωση το 1941, η Μπέκω (μάνα του Σπύρου και προγιαγιά μου) και η μικρούλα είναι η Κριμαία αδελφή του Σπύρου που παντρεύτηκε στους Κυπριανάδες και έκανε τέσσερα παιδιά το Γιάννη το γιατρό το Νίκο τον ταχυδρόμο το Ρίκο και τον Δημήτρη."

Ευχαριστώ Μανώλη για τις φωτογραφίες που έστειλες και υπενθυμίζω ότι η προσπάθεια για ένα, σχετικά πλήρες, φωτογραφικό αρχείο Βαλανειού συνεχίζεται. Όσοι θέλουν μπορούν να στείλουν φωτογραφικό υλικό για να το συμπεριλάβουμε στο αρχείο. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασωθεί.